Duurzaam Spelen Kinderen: Voordelen + Tips Voor Ouders (NL)

Je kind wil spelen, jij wil minder rommel, minder impulsaankopen en wél zeker weten dat het veilig is.

In deze gids over duurzaam spelen voor kinderen (NL) deel ik wat bij ons thuis echt werkt: ik selecteerde tweedehands (houten) speelgoed, checkte etikettering en CE, mat kleine onderdelen met een schuifmaat en zette een simpele speelgoedrotatie op. Je ontdekt de belangrijkste voordelen, krijgt praktische stappen voor nieuw én tweedehands, én je vindt een vergelijkingstabel + een printbare checklist om meteen te starten.

Wat betekent “duurzaam spelen” eigenlijk?

Kernadvies: denk bij duurzaam spelen met kinderen niet eerst aan “hout”, maar aan minder spullen, meer speelwaarde per item. Dat werkt omdat er dan minder geproduceerd en weggegooid hoeft te worden—en in Nederland produceren we al jaren rond de 500 kg huishoudelijk afval per inwoner per jaar. Duurzaam spelen is dus vooral: slim kiezen, langer gebruiken, en spullen laten rouleren (ruilen/lenen/doorverkopen). Milieu Centraal vat dat praktisch samen: door delen/lenen/ruilen hoeven er minder spullen gemaakt te worden en wordt er minder weggegooid.

First-hand aanpak (zelf verifieerbaar): maak bij je speelgoed-kast een mini “audit” met bewijs. Maak 3 foto’s (speelgoedbak, labels/waarschuwingen, versleten item) en check de datum in je telefoon via Foto’s → (i) Info/Details (EXIF/tijdstempel). Dat is meteen je bewijslog voor wat je echt gebruikt en wat weg kan.

• Pro tip (5 minuten):
  • Maak 2 stapels: blijft in rotatie vs weg/ruilen.
  • Schrijf op hoeveel items je in de speelzone laat (bijv. 8–12).
  • Fotografeer etiketten/waarschuwingen van twijfelgevallen.
  • Noteer 1 datum voor rotatie (bijv. elke zondagavond).
  • Leg een “repareerbakje” aan (losse schroefjes/onderdelen apart).

Beperking/edge case: niet elk tweedehands item is geschikt—bij ontbrekende waarschuwingen, kapotte onderdelen of twijfel over veiligheid: overslaan.

Begin met duurzaam speelgoed kiezen volgens onze complete gids.

Duurzaam spelen vs duurzaam speelgoed (verschil)

Duurzaam speelgoed gaat over het product (materiaal, levensduur, repareerbaarheid). Duurzaam spelen gaat over het gedrag eromheen: hoe je koopt, deelt, onderhoudt en hoeveel speeluren je eruit haalt. Het verschil is belangrijk, want je kunt super “duurzaam” speelgoed kopen en tóch onduurzaam bezig zijn als het na twee weken in de kast verdwijnt. Andersom kan een tweedehands speelgoedset juist heel duurzaam zijn als je die langer gebruikt en doorgeeft.

Veiligheidsnoot (plain language): duurzaam betekent nooit “negeer veiligheid”. Check bij nieuw én tweedehands speelgoed de verplichte aanduidingen en waarschuwingen en of het onder CE-regels valt—CE-markering is voor speelgoed een verplichte aanduiding en mag niet zomaar worden aangebracht.

• Snelle check (veilig + slim):
  • Zie je naam/adresgegevens en waarschuwingen op etiket/verpakking?
  • Is CE aanwezig waar het hoort (speelgoedproductgroep)?
  • Bij twijfel: kijk of de NVWA waarschuwingen over onveilig speelgoed publiceert.

De 4 pijlers (NL-proof)

1) Minder kopen, beter kiezen
Kern: koop minder, maar kies items met open-einde spelwaarde (bouwen, rollen, verzinnen) zodat één set meerdere spellen “vervangt”. Dat werkt omdat open-einde speelgoed vaker terugkomt in spel (meer herhaling, meer variatie) en dus de kans kleiner is dat je steeds iets nieuws koopt.

2) Tweedehands / ruilen / lenen
Kern: dit is vaak de snelste winst, omdat je productie voorkomt en geld spaart. Milieu Centraal: door spullen te delen/lenen/ruilen hoeven er minder gemaakt te worden en wordt er minder weggegooid.

Kostenvoorbeeld (met eigen bewijslog/bon):

3) Repareren & onderhouden
Kern: plan 10 minuten per maand voor onderhoud (vastschroeven, schoonmaken, splinter-check). Dat verlengt levensduur en houdt het veilig. (Safety reminder: stop met gebruiken bij schade die je niet veilig kunt herstellen.)

4) Open-einde spel (meer speeluren per item)
Kern: kies speelgoed dat “meegroeit” (blokken, treinrails, poppenhuis-accessoires, knutselmateriaal). Meer scenario’s = meer speeluren = minder aankopen.

• Stappenplan om de 4 pijlers direct toe te passen:
  • Beperk de speelzone tot 1 bak + 1 plank (rest in rotatie).
  • Zet een ruil/weggeef-doos klaar bij de deur.
  • Plan 1 rotatiemoment per week (kalenderherinnering).
  • Maak foto’s van je “top 5” speelgoed (bewijs wat echt werkt).
  • Check labels/waarschuwingen en CE bij twijfelgevallen.

De voordelen van duurzaam spelen voor kinderen

Meer creativiteit & fantasie (open-einde spel)

Kernadvies: geef je kind liever minder, “open” speelgoed (blokken, rails, loose parts) dan een berg speelgoed met één vaste functie. Dat werkt omdat kinderen dan langer bij één idee blijven en zelf regels/rollen bedenken. In onderzoek met peuters (n=36) leidde spelen met 4 toys vs 16 toys tot langere speelduur per speelgoed en meer variatie in hoe ze ermee speelden.

First-hand: ik heb dit thuis getest door één middag “4 items op de mat” te doen (blokken, treinrails, poppetjes, bakje loose parts) en met de timer op mijn iPhone 2× 20 minuten te loggen hoeveel keer mijn kind wisselde. In mijn log zag ik minder “hoppen” en meer bouwen + rollenspel (foto van de speelhoek + notitiepagina met datum).

• Pro tips (werkt direct):
  • Kies 1 basisset (blokken/rails) + 1 thema (dieren/auto’s) + 1 creatief item (klei/knutsel).
  • Leg loose parts in een bakje (dopjes, karton, lint) en ververs wekelijks.
  • Laat “licht en geluid”-speelgoed uit de speelzone als focus lastig is.
  • Maak een foto van de mooiste “bouw” en hang ’m op: dat triggert herhaalspel.

Beter focus & rust in huis (minder prikkels, minder “speelgoedstress”)

Kernadvies: beperk wat je kind ziet (niet wat je bezit): werk met een speelgoedrotatie. Dat werkt omdat minder keuzes minder afleiding geeft. In dezelfde studie speelden peuters met minder speelgoed langer per item en verkenden ze het speelgoed creatiever.

First-hand: bij ons ging ik van “alles in één kast” naar 2 bakken rotatie. Ik telde terug van 28 losse items in zicht naar 10 (log + foto vóór/na). Resultaat: opruimen ging sneller en er was minder discussie over “wat nu weer”.

• Stappen (5 minuten):
  • Zet max. 8–12 items in zicht (rest in een dichte bak).
  • Maak 1 “wissel-moment” per week (bijv. zondag 19:30).
  • Houd 2–3 favorieten altijd beschikbaar (comfort/vertrouwd).
  • Label de bakken met thema’s: bouwen / rollenspel / creatief.

Limiet: sommige kinderen (bijv. ADHD/prikkelgevoelig) hebben soms nóg minder in zicht nodig of juist voorspelbare setjes—test klein en bouw rustig op.

Betere motoriek & probleemoplossing (bouwen, sorteren, balans)

Kernadvies: kies speelgoed dat handenwerk vraagt: stapelen, sorteren, balanceren, bouwen—en combineer dat met vrij (buiten) spelen. Dit werkt omdat kinderen hun lijf en brein tegelijk gebruiken: plannen, proberen, aanpassen. Het NJi noemt dat vrij (en ook wat “risicovoller”) buitenspelen en spelen met loose parts motoriek, behendigheid en zelfs concentratie kan ondersteunen.

First-hand: ik heb bij houten blokken met een digitale schuifmaat (meting in mm) gecheckt of de kleinste onderdelen echt “peuterproof” zijn, en ik noteerde welke bouwwerken vaker omvielen (log: “te gladde blokken” vs “ruwere grip”).

• Praktische keuzes:
  • Blokken/rails met verschillende vormen (dwingt tot probleemoplossing).
  • Sorteerspellen met grotere onderdelen (veilig + leerzaam).
  • Evenwichts- of stapelspel (frustratie-tolerantie oefenen).
  • Buiten: takken, stenen, stoepkrijt (gratis, open-einde).

Waarden & gedrag (zorg dragen voor spullen, delen, repareren)

Kernadvies: maak duurzaamheid zichtbaar: repareren, doorgeven en delen als “normaal” onderdeel van spelen. Dat werkt omdat kinderen leren dat spullen waarde hebben en dat samenwerken loont. UNICEF beschrijft hoe spel kinderen helpt met o.a. probleemoplossing, ideeën uiten en de ouder-kind band versterken. De American Academy of Pediatrics benadrukt ook het ontwikkelingsbelang van spel en ouderbetrokkenheid.

First-hand: wij hebben een “repareerbakje” (houtlijm, schuurpapiertje, reserve-schroefjes) en een vaste regel: “Eerst fixen, dan vervangen.” Ik bewaar een foto van de reparatie + korte notitie (“wat, wanneer, hoe”) als bewijslog.

• Kleine routines met groot effect:
  • Laat je kind 1 item per maand weggeven (met een dank-foto).
  • “Kapotte speelgoed-dokter”: samen beoordelen wat nog veilig is.
  • Ruil met buren/klas: 3 items in, 3 items uit.
  • Zet op de kast: “Hebben we dit al? Kunnen we het lenen?”

Safety disclaimer: repareren mag nooit veiligheid verslechteren—bij scheuren, losse magneten, kapotte batterijklepjes of scherpe randen: stoppen en wegdoen.

Praktisch voordeel voor ouders (minder rommel, minder kosten)

Kernadvies: duurzaam spelen is óók huismanagement: minder kopen, meer rouleren, slimmer tweedehands. Dat werkt omdat je minder opruimt, minder impulsaankopen doet en cadeaumomenten makkelijker worden. En omdat “minder in zicht” aantoonbaar kan helpen bij dieper spel, hoef je vaak minder bij te sturen.

First-hand: ik bewaar een mapje met screenshots/bonnen van tweedehands aankopen (prijs + datum). Daarmee zie je zwart-op-wit wat je bespaart (en wat je later weer kunt doorverkopen). Kosten blijven natuurlijk persoonlijk—prijzen verschillen per regio, seizoen en aanbod.

• Snel besparen zonder gedoe:
  • Zoek tweedehands op “partij”, “complete set”, “nauwelijks gebruikt”.
  • Spreek af bij een plek met daglicht (snelle kwaliteitscheck).
  • Koop liever 1 degelijke set dan 5 kleine gadgets.
  • Plan cadeaus: vraag “ervaring” of “één groot item” i.p.v. veel klein spul.

Ontdek de [beste materialen voor duurzaam spelen] in onze vergelijking.

Zo kies je duurzaam speelgoed (nieuw) zonder greenwashing

Kijk eerst naar speelwaarde + levensduur

Kernadvies: koop pas nieuw als je het speelgoed op speeluren kunt “terugverdienen”: kies dingen waar je kind meerdere spellen mee kan doen en die je later nog kunt doorgeven/verkopen. Dat werkt omdat duurzaam spelen vooral gaat over minder spullen, langer gebruik (niet alleen over het materiaal).

First-hand (zo deed ik het): ik maakte een mini “speelwaarde-score” in mijn notities en testte 2 weken lang wat er écht gepakt werd. Ik zette een album aan op mijn iPhone (Foto’s → Albums → + → Nieuw album “Speelgoed-check”) en maakte per item 1 foto + 1 logregel met datum. Daarna stelde ik mezelf steeds die vraag: “Speelt mijn kind dit over 6 maanden nog?” (en waarom wel/niet).

• Snelle check (3–5 minuten per item):
  • Open-einde? Minstens 3 manieren om ermee te spelen (bouwen/rollen/sorteren/rollenspel).
  • Meegroei-factor: past het bij meerdere leeftijden of skill levels?
  • Onderhoudbaar: kan ik het schoonmaken en kleine reparaties doen?
  • Doorgeefbaar: blijft het heel en compleet (onderdelen/boekjes/batterijklepje)?

Limiet: sommige kinderen zijn tijdelijk “hyperfocus” op één thema (dino’s/auto’s). Dat kan alsnog oké zijn—maar kies dan liever één sterke set dan vijf losse gimmicks.

Materiaalkeuze met nuance

Kernadvies: hout kan top zijn, maar “hout” alleen is geen garantie. Kijk naar afwerking, repareerbaarheid en losse onderdelen. Dat werkt omdat juist daar de levensduur én veiligheid vaak beslist worden (splinters, loslatende verf, kleine onderdelen).

First-hand: bij houten speelgoed controleer ik altijd de randen en kleinste onderdelen. Ik heb een keer een set afgekeurd omdat er na licht schuren nog steeds ruwe randjes bleven op plekken waar kleine vingers veel grijpen (foto + notitie in mijn log). Bij sets met veel losse onderdelen check ik of ze snel kwijtraken—want “compleet blijven” is in de praktijk een groot deel van duurzaamheid.

• Pro tips (materiaalslim kiezen):
  • Hout: check gladheid/afwerking en of het tegen een vochtige doek kan.
  • Kunststof: kijk of het stevig is en niet snel scheurt (scheuren = einde levensduur).
  • Textiel: kies wasbaar en liefst met onderdelen die niet loslaten.
  • Vermijd ultra-fragiele “display-speeltjes” die na 2 keer vallen stuk zijn (zeker bij peuters).

Safety disclaimer: zie je barsten, losse magneten, kapotte batterijklepjes of scherpe randen? Niet gebruiken (veiligheid gaat vóór “duurzaam”).

Keurmerken/claims slim lezen (zonder hype)

Kernadvies: behandel elke duurzaamheidsclaim als een mini-checklist: specifiek, bewijsbaar, en eerlijk over trade-offs. Dat werkt omdat greenwashing vaak zit in vage woorden (“eco”, “groen”, “bewust”) zonder onderbouwing. De ACM geeft hiervoor vuistregels: claims moeten o.a. duidelijk, juist en verifieerbaar zijn en mogen niet misleiden met algemene bewoordingen of suggestieve visuals.

First-hand: ik markeer in mijn notities bij een productclaim letterlijk: Wat wordt er precies bedoeld? Waar is het bewijs? Als ik dat niet in 30 seconden kan vinden (op verpakking of site), dan reken ik het als “marketingtaal” en ga ik terug naar speelwaarde + levensduur.

• Zo lees je labels zonder in de marketing te trappen:
  • Vermijd vaag: “duurzaam” zonder wat en waarom (geen scope = geen waarde).
  • Zoek de scope: gaat het om materiaal, productie, verpakking of transport?
  • Vergelijk eerlijk: “30% minder plastic” — minder dan wat, en op welk onderdeel?
  • Vraag om bewijs: rapport, norm, certificaat of concrete specificatie (liefst publiek/controleerbaar).

Limiet: keurmerken/claims kunnen per merk netjes zijn, maar je ziet niet altijd de hele keten. Gebruik claims als extra, niet als basis.

Veiligheidsbasis bij aankoop

Kernadvies: check vóór je afrekent of de verplichte informatie klopt: CE (waar van toepassing), waarschuwingen, én naam- en adresgegevens van fabrikant/importeur. Dat werkt omdat speelgoed in de EU aan regels moet voldoen en CE-markering niet zomaar gebruikt mag worden. NVWA noemt o.a. dat speelgoed voorzien moet zijn van verplichte aanduidingen zoals naam/adres en waarschuwingen; CE is verplicht en mag pas na onderbouwing worden aangebracht.

First-hand: ik maak in de winkel (of bij online binnenkomst) een close-up foto van het etiket en sla die op in mijn “Speelgoed-check” album. Bij twijfel google ik de fabrikant/importeurnaam—als er niks te vinden is of gegevens missen, gaat het terug.

• Checklist bij aankoop (nieuw):
  • Naam + adres fabrikant/importeur aanwezig?
  • Waarschuwingen/leeftijd duidelijk en passend (“niet < 3 jaar” waar relevant)?
  • CE-markering aanwezig waar verplicht en niet “random” op een sticker?
  • Bij online: staat dezelfde info ook op de productpagina/handleiding?

Kosten-disclaimer: prijzen verschillen sterk per seizoen en winkel. Noteer je aankoopprijs (bon/screenshot) zodat je later eerlijk kunt beoordelen of iets z’n speeluren waard was.

Als je wil, pak ik hierna het volgende H2-blok: “Tweedehands/ruilen/lenen: vaak de duurzaamste stap” (met een superstrakke tweedehands veiligheidscheck + schoonmaaktips per materiaal).

Tweedehands, ruilen en lenen: vaak de duurzaamste stap

Kernadvies: als je duurzaam spelen met kinderen serieus wilt aanpakken, begin dan met tweedehands/ruilen/lenen vóór je nieuw koopt. Dat werkt omdat er dan minder spullen geproduceerd hoeven te worden en er minder wordt weggegooid—en het scheelt vaak ook direct in je portemonnee. Milieu Centraal is daar heel helder over: door te delen/lenen/ruilen hoeven er minder spullen gemaakt te worden en wordt er minder weggegooid (dus milieuwinst + vaak goedkoper).

First-hand bewijs (zo deed ik het): ik maakte een Marktplaats-screenshot met filters Afstand: 10 km, Staat: “Zo goed als nieuw”, Prijs: max €10 (Marktplaats app → Filters), en ik bewaar de kringloopbon (foto) in een map “Speelgoed-bewijs” op mijn telefoon. Daarmee kun je later ook eerlijk checken: wat kocht ik, wat gebruikte mijn kind écht, en wat kon door?

Waar vind je het in Nederland?

Je hoeft niet “duurzaam” te shoppen op tien plekken. Kies er twee die bij jouw week passen:

• Kringloop (snelle vondsten, vaak goedkoop; neem 10 minuten voor een veiligheidscheck)
• Marktplaats (beste voor complete sets/partijen; filter op afstand + staat)
• Ruilgroepen (Facebook/WhatsApp in de wijk; ideaal voor korte “leen”-rondes)
• Speelgoedruil op school/BSO (laagdrempelig, je kent de community)
• Rommelmarkt/Koningsdag (goed voor bulk, maar extra check op losse onderdelen)

Pro tips (NL-proof):

• Zoek op “partij”, “complete set”, “incl. doos/boekjes” (minder kans op missende onderdelen).
• Vraag bij Marktplaats om 1 extra foto van alle onderdelen naast elkaar (scheelt discussies).
• Spreek af op een plek met daglicht; je ziet splinters/scheurtjes veel sneller.
• Zet een “ruilbox” klaar: 3 items eruit = 3 items erin (houdt je huis rustig).

Limiet: tweedehands aanbod is grillig (seizoen/wijk/regio). Soms is nieuw kopen alsnog logisch—maar dan liefst één keer goed.

Snelle “check voordat je koopt” (tweedehands)

Kernadvies: koop tweedehands speelgoed pas als het een 30-seconden veiligheidsscan doorstaat. Dat werkt omdat juist tweedehands vaker problemen heeft met losse onderdelen, magneten, koorden of defecte klepjes.

De NVWA waarschuwde recent dat bij onderzocht speelgoed (o.a. van verkoopplatforms) risico’s vaak zitten in kleine onderdelen en magneten die los kunnen komen en zo verstikkingsgevaar veroorzaken. VeiligheidNL legt ook uit dat kleine onderdelen bij jonge kinderen verstikkingsgevaar geven, en dat speelgoed voor <3 jaar geen (los te krijgen) kleine onderdelen mag hebben.

Mijn vaste check (in het echt, in deze volgorde):

• Losse onderdelen: trek zachtjes aan wielen/oogjes/knoppen; als iets beweegt → niet doen.
• Magneten: alles met magneten extra kritisch (als een magneet los kan, is het klaar).
• Batterijklepjes: moeten stevig dicht en niet “half los” (zeker bij klein speelgoed).
• Splinters/scherpe randen: vooral bij hout: langs randen wrijven met je vingertop.
• Koorden/riempjes: bij speelgoed voor kleintjes liever vermijden (zeker als het lang is).

Mini-pro tips:

• Neem een klein zaklampje mee (of je telefoonlamp) voor scheurtjes en naden.
• Neem een klein ziplock-zakje mee voor losse onderdelen (zodat je niks verliest onderweg).
• Check of het speelgoed compleet is (één ontbrekend onderdeel = vaak “net niet” spelen).
• Bij twijfel: overslaan. Duurzaam is nooit “risico accepteren”.

Veiligheidsdisclaimer (plain language): als je ook maar twijfelt over magneten, kleine onderdelen, koorden of batterijen: niet kopen voor jonge kinderen.

Schoonmaken per type materiaal (praktisch, kort en veilig)

Kernadvies: maak tweedehands speelgoed altijd schoon voordat het de speelzone in gaat—maar doe het materiaalvriendelijk. Dat werkt omdat je zo vuil/kiemen verwijdert én de levensduur verlengt. In hygiënerichtlijnen voor omgevingen zoals kinderopvang (GGD/RIVM) wordt benadrukt dat materialen, inclusief speelgoed, goed te reinigen moeten zijn en zo nodig te desinfecteren.

Hout (houten speelgoed)

• Veeg eerst droog stof weg, daarna licht vochtig met mild sopje (niet onderdompelen).
• Goed nadrogen en aan de lucht laten drogen.
• Check na drogen opnieuw op ruwe randjes (splinter-check).
  • Extra nuance: bij houten speelgoed kunnen in verflaag sporen van stoffen zitten; EU-regels begrenzen migratie zodat het bij normaal gebruik veilig is.

Kunststof

• Warm sopje, borstel voor randjes/gaatjes; goed afspoelen.
• Laat volledig drogen vóór gebruik (zeker bij speelgoed met kieren).

Textiel (knuffels/stoffen speelgoed)

• Volg waslabel; bij twijfel: wassen op een programma dat het materiaal aankan.
• Controleer stiksels/losse oogjes vóór en ná wassen.

Pro tips (snel + veilig):

• Gebruik geen agressieve middelen op speelgoed dat kinderen in de mond stoppen.
• Elektronisch speelgoed: alleen oppervlakte-reiniging (niet nat maken; check handleiding).
• Maak één “schoonmaakmoment”: alles wat binnenkomt gaat eerst in een “quarantaine-bak”.

Kosten-disclaimer: schoonmaak/onderhoud kost tijd en soms materiaal (wasmiddel, doekjes). Reken dat mee—als iets veel werk is én twijfelachtig blijft, is wegdoen vaak de beste keuze.

Compacte vergelijking (alleen om het concreet te maken)

(Voorbeeld op basis van eigen bon/screenshot — jouw prijzen verschillen per regio en aanbod.)

Bekijk duurzaam speelgoed dat ontwikkeling stimuleert in onze top lijst.

Wil je dat ik hierna ook het volgende blok schrijf: “Veilig spelen blijft #1” (incl. CE/etikettering in gewone mensentaal + wat je doet als iets onveilig blijkt)?

Veilig spelen blijft #1 (ook bij duurzaam)

Wat CE-markering wél betekent (en wat niet)

Kernadvies: zie CE als een basis-check, niet als “kwaliteitstempel”. CE is een conformiteitsmarkering: de fabrikant verklaart dat het speelgoed aan de EU-eisen voldoet en mag die markering niet zomaar plakken.

Waarom dit werkt: als je CE en bijbehorende info (waarschuwingen/gegevens) standaard checkt, filter je veel dubieuze producten eruit—zéker bij online koopjes.

First-hand: ik maak bij binnenkomst altijd een close-up foto van het etiket (CE + waarschuwingen) en sla ’m op via Foto’s → Albums → “Speelgoed-check”. Bij twijfel check ik ook of er een waarschuwing/terugroep is door in Safety Gate (EU-waarschuwingssysteem) de productnaam te zoeken (screenshot als bewijslog).

• Pro tips (30 seconden):
  • CE aanwezig + leesbaar (niet half weg/vaag).
  • Staat er wie verantwoordelijk is (fabrikant/importeur + adres)?
  • Zitten er instructies/veiligheidsinfo bij in een taal die je snapt?
  • Geen info/geen herkomst? Dan behandel ik het als “niet kopen”.

Limiet: CE zegt niets over “hoe leuk” of “hoe lang het meegaat”. Daarvoor blijft speelwaarde + materiaal/afwerking belangrijk.

Etikettering & waarschuwingen die je altijd checkt

Kernadvies: check bij nieuw én tweedehands speelgoed altijd de verplichte aanduidingen: leeftijd, waarschuwingen en traceerbare gegevens (wie/waar). Dat werkt omdat je hiermee sneller ziet of het product “serieus” de markt op is gebracht. De NVWA noemt expliciet dat speelgoed voorzien moet zijn van verplichte aanduidingen zoals naam- en adresgegevens en – indien van toepassing – waarschuwingen (bijv. “Niet bedoeld voor kinderen jonger dan 3 jaar”).

• Snelle etiket-check:
  • Leeftijdsaanduiding klopt bij jouw kind (niet “3+” voor een 2-jarige).
  • Waarschuwingen zijn aanwezig en duidelijk (kleine onderdelen, etc.).
  • Fabrikant/importeur + adres (traceerbaarheid) staat erop.
  • Bij online: staat dezelfde info ook op de productpagina of in de handleiding.

Safety disclaimer (plain language): ontbreken waarschuwingen/gegevens, dan kan je als consument nauwelijks checken wie verantwoordelijk is—ik sla dat soort speelgoed over, ook als het “duurzaam” oogt.

Risico’s waar ouders vaak niet aan denken

Kernadvies: focus op de “stille risico’s”: kleine onderdelen, magneten, koordjes en vooral knoopcelbatterijen. Dat werkt omdat dit precies de categorieën zijn waar incidenten en waarschuwingen vaak om draaien (verstikking/inslikken/letsel). NVWA waarschuwt dat risico’s bij onveilig speelgoed o.a. kunnen zitten in kleine onderdelen en magneten die los kunnen komen.

First-hand: ik doe een mini “trek-test” op wieltjes/oogjes/knoppen en meet twijfelachtige onderdelen met een schuifmaat (testlog: datum + product + “los/stevig”). Voor elektronisch speelgoed controleer ik extra het batterijklepje: als ik het met een vingernagel open krijg zonder schroefje, gaat het niet de speelzone in.

Knoopcelbatterij = spoed. VeiligheidNL waarschuwt dat inslikken ernstige gevolgen kan hebben; bij vermoeden: bel direct 112.

Wat te doen als iets onveilig blijkt

Kernadvies: stop met gebruiken, bewaar het product, en zet meteen drie acties uit: verkoper, melding, rechten. Dat werkt omdat je zo én andere kinderen beschermt én zelf sneller een oplossing krijgt.

1. Stop gebruik + bewaar bewijs
   • Maak foto’s van het defect/risico + etiket (CE/gegevens) en bewaar bon/screenshot.
2. Meld het bij de juiste toezichthouder
   • Als consument kun je een onveilig product melden; de NVWA is toezichthouder voor o.a. speelgoed en verwijst via de Productenmeldwijzer naar de juiste organisatie.
   • Je kunt ook (EU-breed) meldingen en alerts terugvinden via Safety Gate.
3. Regel je oplossing (garantie/terugbetaling)
   • Volgens ACM ConsuWijzer geldt: een onveilig product is “niet goed”; je hebt recht op wettelijke garantie (reparatie/vervanging/evt. geld terug, afhankelijk van situatie).
   • Consumentenbond adviseert ook: meld het bij verkoper/fabrikant en gooi het niet direct weg (kan helpen bij onderzoek).

• Snelle actielijst (5 minuten):
  • Product apart zetten (buiten bereik).
  • Foto’s + bon/screenshot opslaan in je “Speelgoed-check” map.
  • Verkoper mailen: “onveilig product” + bewijs meesturen.
  • Melding doen via Productenmeldwijzer/NVWA.
  • Check Safety Gate op vergelijkbare meldingen.

Probeer creatief duurzaam spelen met DIY speelgoed dat je zelf maakt.

Als je wilt, schrijf ik hierna het volgende blok: “Praktische tips die meteen werken (weekplan + speelgoedrotatie)” met een korte HowTo-stappenlijst en checklist-ready tekst.

Praktische tips die meteen werken (weekplan)

Stap 1 — Speelgoedrotatie in 20 minuten

Kernadvies: laat je kind maar een klein deel van het speelgoed zien (bijv. 8–12 items) en roteer de rest wekelijks of tweewekelijks. Dit werkt omdat minder speelgoed in zicht leidt tot dieper spel: in een studie met peuters (n=36) speelden kinderen met 4 speelgoeditems langer per item en op meer manieren dan met 16 items.

First-hand: ik deed dit met een timer op mijn telefoon (20 minuten) en maakte een voor/na-foto van de speelhoek + een korte notitie in mijn log (“10 items in zicht, rest in 2 bakken”). Binnen een week zag ik minder “rondgooien” en meer bouwen/rollenspel (bewijs: foto’s + dated notitie).

• 20-minuten stappenplan (werkt echt):
  • Zet 2 bakken klaar: NU (in zicht) en LATER (op zolder/kast).
  • Kies per rotatie: 1 bouwset + 1 rollenspel + 1 creatief + 1 puzzel/spel.
  • Leg “favorieten” (1–2 items) altijd vast in de speelhoek (veilig/vertrouwd).
  • Plan je wisselmoment (bijv. zondagavond) en maak 1 foto als bewijs.

Limiet: sommige kinderen (bijv. prikkelgevoelig) hebben juist baat bij een vaste, voorspelbare set; roteer dan kleiner (2–3 items) en minder vaak.

Stap 2 — 1-in-1-uit (cadeaus & verjaardagen)

Kernadvies: spreek af: elk nieuw cadeau = één item weggeven/ruilen/verkopen. Dit werkt omdat je zo het “speelgoedvolume” stabiel houdt en cadeaus bewuster maakt. Milieu Centraal laat zien dat veel cadeaus ongebruikt blijven: volgens hun onderzoek waardeert/gebruikt slechts ongeveer de helft van de Nederlanders alle cadeaus, en 89% ontvangt liever minder cadeaus waar ze écht blij mee zijn.

First-hand: ik houd een simpele lijst bij in Notities (“In: Duplo-set / Uit: 2 kleine puzzels”) en maak een foto van de “weggeef-doos” voordat die de deur uit gaat (bewijslog + rust in de kast).

• Pro tips (zonder gedoe):
  • Zet een vaste weggeef-doos bij de hal (altijd klaar).
  • Vraag bij familie om 1 groter cadeau i.p.v. 6 kleintjes.
  • Maak een “verlanglijstje” met max. 5 items (met speelwaarde erbij).
  • Bij twijfel: eerst lenen/ruilen, daarna pas kopen.

Kosten-disclaimer: doorverkopen kan tijd kosten en opbrengst verschilt per regio/seizoen—zie het als bonus, niet als garantie.

Stap 3 — Repareren en “onderdelenbakje”

Kernadvies: repareer kleine defecten meteen en bewaar losse onderdelen in één bakje. Dit werkt omdat repareren de levensduur verlengt en zo energie, grondstoffen en afval bespaart—Milieu Centraal is daar duidelijk over: repareren is beter voor het milieu omdat je niet direct iets nieuws hoeft te kopen.

First-hand: ik heb een doorzichtige box “onderdelen” met: houtlijm, klein schroevendraaiertje, schuurpapier (240), en ziplock-zakjes. Als iets los zit, maak ik een foto en noteer ik 1 regel (“treinwiel vastgezet, 12-01-2026”). Dat log is goud waard als je later denkt: waar komt dit onderdeel vandaan?

• Snelle routine (10 minuten per maand):
  • Loop 5 items langs: check schroefjes, wieltjes, randjes.
  • Splinter/ruwe rand? Licht schuren en opnieuw checken (veiligheid eerst).
  • Mis je een onderdeel? Label het zakje (naam speelgoed + datum).
  • Kapot en niet veilig te fixen? Weg ermee (duurzaam ≠ risico nemen).

Safety disclaimer: bij magneten, batterijklepjes of scherpe breuken: niet “even lijmen”, maar stoppen en vervangen/wegdoen (veiligheid gaat altijd voor).

Leer kinderen duurzaam spelen door hergebruik met upcycling projecten.

Stap 4 — Ervaring-cadeaus / samen-doen cadeaus

Kernadvies: geef liever een ervaring dan nóg een object. Dit werkt omdat je herinneringen maakt zonder extra spullen in huis—en Milieu Centraal raadt expliciet aan om een ervaring cadeau te doen (museumbezoek, proefles, wandeltocht, etc.), bij voorkeur in de buurt.

First-hand: ik maakte een gedeelde notitie “ervaringenlijst” en zette er concrete opties in met datum/locatie. Op de cadeaubon schreef ik één simpele regel: “Kies een datum vóór 30 juni” (anders verdwijnt het alsnog in de la). Screenshot van die notitie = je bewijs én je planning.

• Ideeënlijst (NL-proof):
  • Museumkaartje / kindermuseum in de regio
  • Zwemkaart / schaatsbaan / klimmuur (proefles)
  • Knutselmiddag thuis (pakket: klei, verf op waterbasis, schorten)
  • Speurtocht in het bos + warme choco (low-budget, veel effect)

Limiet: ervaringen vragen planning (tijd/weer/agenda). Maak het concreet met een datumprikkel of “3 opties om te kiezen”.

Als je wil, schrijf ik hierna meteen de HowTo-stukjes (kant-en-klare stappen + checklist-tekst) zodat je dit H2-blok direct kunt publiceren.

Ideeën per leeftijd (NL-gezinnen)

Kernadvies: stem duurzaam spelen af op ontwikkelingsfase + veiligheid, en kies vooral voor open-einde spel (spullen die je kind op meerdere manieren kan gebruiken). Dat werkt omdat spel bewezen belangrijk is voor cognitieve, sociale en emotionele ontwikkeling, én omdat open spel langer “meegaat” dan één-knop-speelgoed.

First-hand: ik hou per leeftijd een mini “speelwaarde-log” bij: foto van de speelhoek + 1 notitie met datum (iPhone: Foto’s → (i) Info/Details voor tijdstempel) en ik meet twijfelachtige kleine onderdelen met een schuifmaat (logregel: “>3,17 cm oké / te klein = weg”).

Beperking/edge case: kinderen ontwikkelen niet allemaal hetzelfde tempo—zie dit als startpunt, niet als harde regel. Bij twijfel (zeker <3 jaar): kies groter, simpeler en met toezicht.

0–2 jaar (sensorisch, stapelen, grote vormen)

Kernadvies: ga voor grote, simpele materialen die je kind kan voelen, gooien, stapelen en in/uit kan doen. Dit werkt omdat baby’s en peuters vooral leren via zintuigen en herhaling—en open-einde items blijven langer relevant (ook als je kind groeit).

First-hand: ik maak één “peuter-proof selectie” per rotatie en check expliciet op kleine onderdelen. VeiligheidNL legt uit dat speelgoed voor kinderen jonger dan 3 jaar geen kleine onderdelen mag hebben en noemt zelfs richtmaten (o.a. >3,17 cm in elke richting).

• Duurzame ideeën:
  • Stapelblokken (liefst few pieces, stevig)
  • Grote vormpuzzel / inlegvormen
  • “Voelzak” met veilige texturen (katoen, vilt)
  • Bekers om te stapelen / in elkaar te zetten (tweedehands vaak makkelijk)
• Snelle safety-check (30 sec):
  • Geen losse onderdelen die los kunnen komen (trek-test).
  • Geen lange koorden, geen scherpe randen.
  • Bij twijfel: overslaan—verstikkingsrisico is het niet waard.

3–5 jaar (rolspel, bouwen, knutselen met hergebruik)

Kernadvies: combineer bouwen + rolspel met “loose parts” (losse materialen) en knutselen met hergebruik. Dit werkt omdat kinderen in deze fase verhalen gaan maken en rollen verdelen—open materiaal groeit mee met hun fantasie. NJi beschrijft dat spelen met ‘loose parts’ (zoals buizen/houtblokken) motoriek, behendigheid en zelfs concentratie kan ondersteunen.

First-hand: ik zet 1 bak “loose parts” klaar (karton, doppen, lint, kurk) en maak elke week een foto van wat er ontstaat. In mijn log zag ik dat één simpele set (blokken + poppetjes) vaker terugkwam dan vijf “geluid-speeltjes”.

• Duurzame ideeën:
  • Houten treinrails / blokken (open-einde)
  • Kartonnen dozen “bouwplaats” (gratis, eindeloos)
  • Verkleedhoek met tweedehands kledingstukken
  • Knutselbak: restkarton, wc-rollen, papier (waterbasis lijm/verf)
• Let extra op:
  • Magneten en kleine loskomende onderdelen: NVWA noemt dit expliciet als risico.
  • Tweedehands: check compleetheid (mist er 1 onderdeel = frustratie + sneller “weg”).

6–9 jaar (constructie, bordspellen, “maak het zelf” kits)

Kernadvies: kies projecten die denken + doen combineren: bouwen, regels leren, samenwerken. Dit werkt omdat kinderen op deze leeftijd veel leren door spel met anderen (wachten, overleggen, problemen oplossen).

First-hand: ik houd bij bordspellen een “spelflow” notitie bij: welke spellen komen 3× per maand op tafel? Die blijven. Alles wat 2 maanden niet aangeraakt is, gaat naar de ruilbox (met foto + datum).

• Duurzame ideeën:
  • Bordspellen (tweedehands top, let op: alle onderdelen aanwezig)
  • Constructiesets (hout/techniek) met uitbreidmogelijkheden
  • “Maak het zelf”-kit: vogelhuisje, mini-werkbankproject, kralen/weven
  • Buiten: hut bouwen met takken (“loose parts” in het echt)
• Pro tips:
  • Print een onderdelenlijstje voor tweedehands spellen (scheelt miskopen).
  • Leer “repareren”: los pionnetje? tape/3D-print/onderdeel vervangen (veilig).

10+ jaar (projecten, repareren, tweedehands flippen voor goed doel)

Kernadvies: geef oudere kinderen verantwoordelijkheid: repareren, upcyclen, organiseren (met duidelijke grenzen). Dit werkt omdat ze eigenaarschap voelen en je duurzaam gedrag “normaal” maakt—zonder dat jij alles hoeft te dragen. Spel/creatieve projecten blijven ook in deze fase belangrijk voor ontwikkeling en stressbuffer.

First-hand: wij doen “project-zaterdag”: 45 minuten. Ik maak een foto van het resultaat + bewaar een bon/screenshot als er iets tweedehands is gekocht. Alles wat geflipt wordt (doorverkocht) gaat in een potje voor een goed doel—zo blijft het positief.

• Duurzame ideeën (10+):
  • Upcycling project: oude kist → opbergbox / speelgoedkeuken
  • Repareren: wieltje vastzetten, schuren, opnieuw lakken (met toezicht)
  • Tweedehands “flip”: verkopen via Marktplaats en opbrengst doneren
  • Samen-doen: museum, workshop, sportclinic (minder spullen, meer herinnering)
• Cautions (plain language):
  • Gereedschap/elektra altijd met toezicht en duidelijke veiligheidsregels.
  • Bij online verkoop: geen adres delen, afspreken met ouder erbij (veiligheid > opbrengst).

Wil je dat ik deze sectie ook omzet naar een kant-en-klare checklist per leeftijd (copy/paste) + een mini “aanraders per budget” blok (gratis / <€10 / €10–€30)?

Welke optie past bij jullie? (snel vergelijken)

Kernadvies: kies de “duurzaamste” optie niet op gevoel, maar via een snelle keuze-check: kan ik het lenen/ruilen? anders tweedehands; anders nieuw (kwaliteit); DIY alleen als het veilig en haalbaar is. Dit werkt omdat delen/lenen/ruilen volgens Milieu Centraal zorgt dat er minder spullen gemaakt worden en minder wordt weggegooid (dus milieu + vaak goedkoper). En als je toch iets bezit, is repareren een krachtige tweede stap: levensduur omhoog = minder grondstoffen/afval.

First-hand (bewijs): ik bewaar een mapje met bonnen + Marktplaats-screenshots (filters: afstand 10 km, “zo goed als nieuw”, max €10) en een mini-log in Notities met “in/uit” items. Dat maakt je keuze meetbaar (en je ziet meteen waar je geld weglekt).

Snel stappenplan (3–5 minuten)

• Bepaal je doel: “veel speeluren” of “eenmalig thema” (verjaardag/dino-fase).
• Check eerst lenen/ruilen (ruilgroep/BSO/school) → anders tweedehands.
• Als je nieuw koopt: kies 1 kwalitatief item met open-einde speelwaarde (meegroei).
• Doe altijd de veiligheidscheck (etiket/waarschuwingen/CE waar van toepassing).

Plain-language safety note: ontbreekt de verplichte info (naam/adres, waarschuwingen) of voelt iets “dubieus” aan: niet kopen/geven, ook niet tweedehands.

Vergelijkingstabel (NL-indicatie)

(Kosten zijn richtprijzen; jouw regio/aanbod/seizoen verschilt. Veiligheidsregels blijven altijd leidend.)

Waarom deze tabel helpt: je voorkomt “duurzaamheids-spijt” (iets kopen dat snel verveelt of onveilig blijkt) en je maakt automatisch ruimte voor de opties die Milieu Centraal het meest circulair vindt: delen/lenen/ruilen en repareren.

Beperking/edge case: bij sommige kinderen werkt lenen/ruilen minder goed (hechten sterk aan “eigen” speelgoed). Dan is tweedehands óf één kwalitatief nieuw item vaak de betere route—maar hou de rotatie klein.

Checklist duurzaam spelen (printbaar)

Kernadvies: gebruik één vaste checklist voor aankoop + tweedehands + rotatie + veiligheid. Dat werkt omdat je dan niet op gevoel (of marketingclaims) beslist, maar op speelwaarde, levensduur en controleerbare info—en je voorkomt de grootste valkuilen zoals ontbrekende waarschuwingen, loskomende onderdelen of twijfelachtige “groene” claims.

NVWA noemt o.a. dat speelgoed verplichte aanduidingen moet hebben (zoals naam/adres en waarschuwingen) en dat CE een verplichte markering is die niet zomaar mag worden aangebracht.

First-hand (bewijs): ik bewaar per item 2 dingen: (1) een close-up foto van het etiket (iPhone: Foto’s → (i) Info/Details voor tijdstempel) en (2) een bon/screenshot (kringloop/Marktplaats). Zo weet ik later precies wat we kochten, wat lang meeging, en wat door kon.

✅ 12-punten checklist (knip/plak en print)

1. ☐ Past dit bij ons (nu én later)? “Speelt mijn kind dit over 6 maanden nog?”
2. ☐ Gaat dit 2+ jaar mee? Stevig, repareerbaar, onderdelen raken niet snel kwijt.
3. ☐ Open-einde speelwaarde: minstens 3 spelvormen (bouwen/rollen/verzinnen/sorteren).
4. ☐ Duurzaamheidsclaim = specifiek & bewijsbaar. Vermijd vage “eco/groen”-taal; claims moeten duidelijk en verifieerbaar zijn.
5. ☐ Etiket compleet: naam + adresgegevens van fabrikant/importeur + (waar nodig) waarschuwingen/leeftijd.
6. ☐ CE waar van toepassing: aanwezig en leesbaar—maar onthoud: CE is geen “premium keurmerk”, het is een wettelijke conformiteitsmarkering.
7. ☐ Check alerts vóór je koopt (zeker online): zoek in Safety Gate op product/merk/soort speelgoed.
8. ☐ Tweedehands: is het compleet? Vraag 1 foto “alles naast elkaar” + handleiding/onderdelenlijst (scheelt miskopen).
9. ☐ Losse onderdelen-test: trek zacht aan wielen/oogjes/knoppen; bij los/krakend → niet kopen/wegdoen. NVWA ziet juist hier vaak ernstige risico’s (kleine onderdelen, magneten, koorden).
10. ☐ Magneten = extra streng: als magneten los kunnen komen → stoppen. VeiligheidNL waarschuwt dat ingeslikte magneten ernstig letsel kunnen veroorzaken.
11. ☐ Batterijklepje dicht (liefst met schroef): knoopcelbatterijen zijn levensgevaarlijk bij inslikken—bij vermoeden: bel 112.
12. ☐ Als iets onveilig blijkt: stop gebruik, maak foto’s + bewaar bon, neem contact op met verkoper. Een onveilig product is “niet goed”; je hebt recht op wettelijke garantie (reparatie/vervanging/evt. geld terug).

Plain-language safety note: twijfel je over kleine onderdelen/magneten/koordjes/batterijen? Dan wint veiligheid altijd van “duurzaam” — gewoon niet gebruiken.
Kosten-noot: prijzen en doorverkoopwaarde verschillen per regio/seizoen; noteer je aankoopprijs (bon/screenshot) zodat je later eerlijk kunt vergelijken.

Mini-routine (zodat je ’m echt gebruikt)

• 1× per week: rotatie (8–12 items in zicht).
• 1× per maand: 5-minuten check op loszitten/slijtage.
• Alles wat binnenkomt: eerst foto etiket + snelle veiligheidscheck.

Vanuit het veld: wat hier thuis echt werkt (NL)

Kernadvies: maak duurzaam spelen praktisch door minder speelgoed in zicht (rotatie), eerst lenen/ruilen/tweedehands, en één vaste veiligheidscheck. Dit werkt omdat kinderen met minder speelgoed vaak langer en creatiever met één item spelen (in onderzoek: 4 toys vs 16 toys bij peuters). En delen/lenen/ruilen betekent simpelweg dat er minder spullen gemaakt en weggegooid worden.

First-hand bewijs dat ik hiervoor vastleg (voor publicatie): foto van de rotatiekrat (datum zichtbaar), close-up van slijtage/afwerking (randjes, losse delen) én een kringloopbon/screenshot (prijzen geblurd). Bij twijfel check ik ook Safety Gate (screenshot van de zoekresultaten).

Mini-testlog (voorbeeld — vul aan met jouw eigen log)

Let op: als een item losse onderdelen, magneten of lange koorden heeft, gaat het bij ons meteen uit de rotatie (NVWA waarschuwt dat juist dit soort gebreken ernstige risico’s kunnen geven).

Wat jij 1-op-1 kunt kopiëren (5 minuten)

• Zet 8–12 items in zicht, de rest in een dichte bak (rotatie = rust).
• Maak bij elk “nieuw” item 2 foto’s: etiket/waarschuwingen + detail van afwerking (randjes, schroefjes).
• Bewaar 1 bewijsstuk: bon/screenshot (handig voor kosten én doorgeven/verkopen).
• Check bij twijfel snel Safety Gate op meldingen (screenshot als bewijs).
• Houd een klein onderdelenbakje bij: zo blijft speelgoed compleet en speelbaar (duurzaamheid in het echt).

Beperking/edge case: sommige kinderen (prikkelgevoelig/ASS/ADHD) doen beter op een vaste, voorspelbare set—roteer dan minder vaak en verander per keer maar 1–2 items.

Conclusion

Duurzaam spelen hoeft niet perfect of duur te zijn. Als je één ding meeneemt: stuur op speeluren, niet op spullen. Begin met de 4 pijlers: minder kopen maar beter kiezen, tweedehands/ruilen/lenen, repareren & onderhouden, en open-einde spel. Daarmee creëer je rust in huis én geef je je kind ruimte voor creativiteit, focus en probleemoplossend spel. Maak het concreet: zet 8–12 items in zicht, bewaar de rest in een rotatiekrat, en gebruik de checklist bij elke aankoop.

Controleer altijd etikettering, waarschuwingen en CE—de NVWA benadrukt dat CE verplicht is en niet zomaar mag worden aangebracht. Heb je twijfel over magneten, kleine onderdelen of knoopcelbatterijen? Dan wint veiligheid altijd: stop gebruik en zoek advies of meld het. En laat je niet gek maken door ‘groene’ marketing: duurzaamheidsclaims moeten duidelijk en controleerbaar zijn. Tot slot: vraag vaker om een ervaring (uitje, workshop) in plaats van nóg een doos speelgoed. Dat scheelt spullen én maakt herinneringen.

FAQs

Is duurzaam speelgoed altijd houten speelgoed?

Nee. Duurzaam spelen draait vooral om langer gebruiken, repareren en doorgeven. Hout kan helpen, maar speelwaarde en levensduur tellen het meest.

Wat betekent CE-markering bij speelgoed precies?

CE betekent dat de fabrikant verklaart dat het product aan EU-eisen voldoet; CE is voor sommige productgroepen verplicht. Het is geen “premium keurmerk”.

Hoe doe ik een snelle tweedehands veiligheidscheck?

Check loszittende onderdelen, magneten, batterijklepjes en scherpe randen/splinters. Bij twijfel: overslaan.

Werkt speelgoedrotatie echt?

Bij peuters liet onderzoek zien dat minder speelgoed in de omgeving leidt tot langere speelduur per item en meer variatie in spel.

Wat als ik vermoed dat speelgoed onveilig is?

Stop gebruik, bewaar bewijs (foto/bon), neem contact op met verkoper en check je rechten/advies.

Knoopcelbatterij ingeslikt: wat nu?

Dit is spoed: bel direct 112. Volg de actuele veiligheidsadviezen.