Mobiele airco, monoblock of split: de verschillen

Zodra het kwik oploopt, is de vraag elk jaar dezelfde: koop ik een mobiele airco, een monoblock of toch een vaste split airco? De drie zien er totaal verschillend uit en kosten ook flink uiteenlopend, maar het echte verschil zit in hoe ze de warmte naar buiten krijgen. En juist dat bepaalt hoe zuinig, hoe krachtig en hoe stil een airco koelt.

In deze vergelijking zetten we de drie typen naast elkaar op de punten die er in de praktijk toe doen: koelvermogen en efficiëntie, installatie, geluid, prijs en energieverbruik. We baseren ons daarbij op de werking van elk type en op specificaties, niet op eigen labtests. Onderaan vind je een keuzehulp die je in één blik laat zien welk type bij jouw situatie past. Liever meteen rondkijken? Bekijk alle airco's.

De drie typen in het kort

Alle airco's werken volgens hetzelfde principe: ze halen warmte uit de binnenlucht en voeren die naar buiten af. Het verschil zit in waar de compressor zit en hoe de warme lucht je huis verlaat. Dat ene verschil verklaart bijna alles: het verbruik, het geluid en hoeveel werk de installatie is.

• Mobiele airco: een verrijdbaar apparaat op wieltjes dat je in elke kamer kunt neerzetten. De warmte gaat via een flexibele slang door een kier in het raam naar buiten. Geen installatie, maar minder zuinig.
• Monoblock: een vast toestel waarbij alle techniek in één kast zit, net als bij een mobiele airco, maar dan op een vaste plek aan de buitenmuur. De warmte gaat via twee roosters door de gevel, dus er hoeft geen buitenunit aan de muur.
• Split airco: een binnenunit aan de wand en een aparte buitenunit, verbonden door leidingen. De compressor (het luidruchtige en stroomvretende onderdeel) zit buiten. Dit is het zuinigst, krachtigst en stilst, maar moet vast geïnstalleerd worden.

De grote lijn: hoe vaster en uitgesplitster de installatie, hoe beter de prestaties, maar hoe meer werk en geld de plaatsing kost. Vergelijk de uitvoeringen rustig in de categorie airco's.

Mobiele airco: slang door het raam

De mobiele airco is de bekendste en laagdrempeligste keuze. Je rolt hem naar de kamer waar je hem nodig hebt, hangt de slang uit het raam en steekt de stekker erin. Klaar. Geen vakman, geen gaten boren, en in de winter zet je hem gewoon in de schuur. Een goed voorbeeld is de mobiele airco voor de woonkamer met 9000 BTU.

De keerzijde zit in die slang. Bij een model met één slang ontstaat lichte onderdruk in de kamer: het apparaat blaast warme lucht naar buiten, en die lucht moet ergens vandaan komen. Via kieren wordt dan warme buitenlucht naar binnen gezogen, waardoor een deel van de koeling teniet wordt gedaan. Sommige modellen hebben twee slangen, die dit effect beperken doordat ze buitenlucht gebruiken voor de koeling en direct weer afvoeren.

• Voordeel: geen installatie, verplaatsbaar, op te bergen in de winter en relatief goedkoop in aanschaf.
• Nadeel: het minst zuinige type, de slang houdt het raam op een kier en de compressor zit in de kamer, dus je hoort hem het duidelijkst.

Monoblock: koelen zonder buitenunit

Een monoblock is een soort tussenvorm: technisch lijkt hij op een mobiele airco (alle onderdelen in één kast), maar hij staat of hangt op een vaste plek tegen de buitenmuur. In plaats van een slang door het raam voert hij de warmte af via twee kleine roosters of doorvoeren door de gevel. Er hoeft dus géén buitenunit aan de muur, wat hem populair maakt in huurwoningen en appartementen. De GreenAir DT12K monoblock is hier een voorbeeld van.

• Voordeel: geen buitenunit nodig, dus geen vergunning of toestemming van de VvE voor de gevel, en de installatie is eenvoudiger en goedkoper dan bij een split. Het raam kan dicht.
• Nadeel: de compressor zit binnen, dus qua geluid lijkt hij meer op een mobiele airco dan op een split. Hij koelt minder krachtig dan een split en is minder flexibel dan een mobiel model, want hij staat op een vaste plek.

Voor het plaatsen moet je wel twee gaten (kernboringen) door de buitenmuur maken. Dat is een stuk minder ingrijpend dan een split installeren, maar het is geen mobiele oplossing meer: eenmaal geplaatst blijft hij staan.

Split airco: binnen- en buitenunit

Bij een split airco wordt het systeem opgesplitst (vandaar de naam): een dunne binnenunit aan de wand en een aparte buitenunit, verbonden door koelleidingen. Het cruciale punt is dat de compressor in de buitenunit zit. Daardoor blijft het geluid en de warmte buiten, en kan de binnenunit heel stil en efficiënt zijn werk doen.

• Voordeel: veruit het zuinigst en krachtigst, en heel stil binnen omdat de compressor buiten staat. Vrijwel alle splitmodellen kunnen ook verwarmen (als warmtepomp), wat ze in het tussenseizoen interessant maakt.
• Nadeel: een vakman moet hem installeren (een gecertificeerde monteur is verplicht om het koelmiddel aan te sluiten), er hangt een buitenunit aan de gevel en de aanschaf plus installatie is de duurste van de drie. Hij is niet te verplaatsen.

Een split is een investering in je huis, geen apparaat dat je in de winter opbergt. Voor wie jarenlang in dezelfde woning blijft en veel wil koelen (en verwarmen), verdient die investering zich via het lagere verbruik op termijn terug. Lees meer in onze koopgids over de beste airco's.

Koelvermogen en efficiëntie

Het koelvermogen wordt opgegeven in BTU of in kW: hoe hoger, hoe grotere ruimte je kunt koelen. Maar minstens zo belangrijk is de efficiëntie, ofwel hoeveel koeling je krijgt per kilowattuur stroom. Die wordt uitgedrukt in de SEER-waarde: hoe hoger, hoe zuiniger.

En juist hier lopen de typen flink uiteen. Een split airco bereikt door de aparte buitenunit een veel hogere efficiëntie dan een mobiele airco of monoblock, waarbij de compressor binnen zit en de warmte via een slang of de gevel weg moet. Concreet:

• Mobiele airco: laagste efficiëntie, mede door de onderdruk en de warmte die de slang weer naar binnen laat lekken. Prima voor af en toe een warme dag, minder geschikt om de hele zomer aan te staan.
• Monoblock: iets efficiënter dan een mobiel model omdat het raam dicht kan, maar de compressor zit nog steeds binnen, dus zuiniger dan een split wordt hij niet.
• Split airco: hoogste efficiëntie. Eén goed gekozen split airco gebruikt minder stroom dan meerdere mobiele units bij elkaar en koelt tegelijk krachtiger en gelijkmatiger.

Geluid: waar zit de compressor?

Geluid is voor veel mensen de doorslaggevende factor, zeker in een slaapkamer. En het geluidsniveau hangt vrijwel volledig af van één ding: waar de compressor zit. Dat is het onderdeel dat het meeste lawaai maakt.

• Mobiele airco: compressor in de kamer, dus het luidst. Reken op een hoorbaar gebrom dat in een slaapkamer storend kan zijn.
• Monoblock: compressor ook binnen, maar vaak iets beter gedempt dan een mobiel model. Nog steeds duidelijk hoorbaar.
• Split airco: compressor buiten, dus de binnenunit is fluisterstil. Dit is veruit het stilste type binnenshuis, ideaal voor een slaapkamer.

Wil je de airco 's nachts in de slaapkamer laten draaien, dan is geluid het sterkste argument voor een split. Moet het toch een mobiel of monoblock model worden, let dan op het opgegeven aantal decibel en kies bij voorkeur een stille of nachtstand.

Prijs en energieverbruik

De aanschafprijs en het stroomverbruik bewegen tegengesteld aan elkaar. Een mobiele airco is goedkoop in aanschaf maar het duurst in gebruik; een split airco kost veel meer om te kopen en te installeren, maar is het goedkoopst per koeluur. Welk type uiteindelijk voordeliger is, hangt dus af van hoe vaak en hoe lang je koelt.

• Mobiele airco: laagste aanschafprijs, geen installatiekosten, maar het hoogste verbruik per uur. Voordelig als je hem maar een paar dagen per jaar aanzet.
• Monoblock: middenmoot in aanschaf, beperkte installatiekosten (twee kernboringen), gemiddeld verbruik. Een logische keuze als je niet aan de gevel mag bouwen.
• Split airco: hoogste aanschaf- plus installatieprijs, maar het laagste verbruik. Verdient zich op termijn terug als je veel koelt of de warmtepompfunctie ook gebruikt om te verwarmen.

Omdat dezelfde airco niet bij elke winkel evenveel kost, loont het altijd om de prijzen te vergelijken voordat je koopt. Wil je vooraf een idee van de stroomkosten, reken die dan door op basis van het opgegeven verbruik en het aantal uren dat je verwacht te koelen.

De drie typen naast elkaar

In één oogopslag, op basis van de werking en de algemene specificaties van elk type:

Dit zijn algemene kenmerken per type. Controleer het exacte koelvermogen, het geluidsniveau en het energielabel altijd op de productpagina, want die verschillen per model.

Voor wie is welk type?

Er is geen type dat altijd wint; het hangt af van je woning, je budget en hoe vaak je koelt. Loop deze vragen langs:

• Kies een mobiele airco als je vandaag nog wilt koelen zonder installatie, in verschillende kamers wilt kunnen koelen, in een huurwoning woont waar je niets mag boren, of de airco in de winter wilt opbergen.
• Kies een monoblock als je geen buitenunit aan de gevel mag of wilt, maar wel een vaste, nettere oplossing zoekt dan een slang door het raam, en je een buitenmuur hebt op de juiste plek.
• Kies een split airco als je in je eigen huis blijft, veel en lang wilt koelen, een stille slaapkamer wilt, en de airco ook als warmtepomp wilt gebruiken om in het tussenseizoen te verwarmen.

Twijfel je nog, lees dan onze uitgebreide koopgids over de beste airco's of bekijk alle reviews en gidsen in het overzicht over airco's. Klaar om te kiezen? Bekijk alle airco's en vergelijk de actuele prijzen per winkel.

De keuze tussen een mobiele airco, een monoblock en een split airco draait om één afweging: gemak en flexibiliteit tegenover efficiëntie en comfort. Een mobiele airco koelt vandaag nog zonder installatie en gaat in de winter de schuur in, maar is het minst zuinig en het meest hoorbaar. Een monoblock is de nette tussenoplossing zonder buitenunit, ideaal in een huurwoning. En een split airco is de investering die zich terugbetaalt als je veel, stil en zuinig wilt koelen (en verwarmen) in je eigen huis.

Bepaal eerst je situatie (huur of koop, hoe vaak je koelt, hoe belangrijk geluid is) en kies daarna het type. Vergelijk vervolgens de actuele prijzen per winkel, zodat je niet te veel betaalt. Bekijk alle airco's of lees verder in onze koopgids over de beste airco's.