Powerbank mee in het vliegtuig: de regels, de 100 Wh-grens en mAh omrekenen

Je koffer staat klaar, de tickets zitten in je telefoon, en dan die ene twijfel bij de deur: mag die powerbank eigenlijk mee? De regels zijn logisch, maar ze worden zelden goed uitgelegd, en het getal waar het echt om draait (wattuur) staat niet op de kant van de doos waar jij naar kijkt.

In deze gids zetten we het op een rij: waarom een powerbank altijd bij je in de cabine hoort, hoe je van mAh naar wattuur rekent, welke capaciteit zonder toestemming mee mag, en hoe je hem verstandig inpakt. We doen dat op basis van de internationale luchtvaartregels die als kader gelden voor lithiumbatterijen. Wat we niet doen: de regels van individuele maatschappijen als vaststaand feit opschrijven. Die verschillen namelijk, en ze veranderen. Op zoek naar een reispowerbank die zeker onder de grens blijft? Bekijk alle powerbanks.

De kernregel: altijd in je handbagage

Als je maar één ding onthoudt van deze gids, laat het dit zijn: een powerbank gaat mee in je handbagage en nooit in je ruimbagage. Niet in je koffer die op de band gaat, niet in je rugzak die je bij de gate afgeeft. Dit is geen richtlijn maar een harde regel, en hij geldt bij elke luchtvaartmaatschappij ter wereld.

De reden is even simpel als vervelend. Een lithium-ion-accu kan in zeldzame gevallen kortsluiten en oververhitten. Gebeurt dat in de cabine, dan ziet iemand het meteen en is er blusmateriaal binnen handbereik. Gebeurt het in het laadruim, dan merkt niemand het tot het te laat is. Het gaat er dus niet om of jouw powerbank gevaarlijk is, maar om de vraag waar een probleem beheersbaar blijft.

Waarom lithium-accu's zo streng geregeld zijn

Lithium-ion is de reden dat je telefoon een dag meegaat en je powerbank in je jaszak past. Er zit veel energie in weinig ruimte, en dat is precies waarom er regels omheen staan. Bij beschadiging, een productiefout of kortsluiting kan een cel in een proces terechtkomen waarbij hij zichzelf steeds verder opwarmt. Dat gaat door zonder zuurstof van buiten, en het laat zich met water niet zomaar doven.

Vandaar de opzet van de regels: hoe meer energie er in een accu zit, hoe strenger de behandeling. En omdat energie de maatstaf is, wordt er gerekend in wattuur en niet in mAh. Dat is wennen, want op elke verpakking staat juist mAh. Toch is het logisch: mAh zegt alleen iets over de lading, niet over de spanning. Wattuur telt beide mee en is daarmee de enige eerlijke vergelijking.

Praktisch gevolg voor jou: het getal waar de douane en het grondpersoneel naar kijken, is niet het getal dat op de voorkant van de doos stond toen je hem kocht. Weet je wat een powerbank in wattuur doet, dan weet je meteen waar je aan toe bent.

Van mAh naar Wh: zo reken je het om

De formule is kort:

Wh = (mAh / 1000) x V

Je deelt de mAh door 1000 om naar ampère-uur te gaan, en vermenigvuldigt dat met de spanning in volt. Voor bijna alle powerbanks houd je 3,7 volt aan: dat is de gangbare nominale celspanning van lithium-ion-cellen. Dat je powerbank via USB 5 volt naar buiten stuurt, doet er niet toe; het gaat om de cellen binnenin.

Twee voorbeelden om het te laten landen:

• Een powerbank van 20.000 mAh: 20.000 / 1000 = 20 Ah. Dan 20 x 3,7 = 74 Wh. Ruim onder de 100 Wh, dus zonder toestemming mee.
• Een powerbank van 30.000 mAh: 30.000 / 1000 = 30 Ah. Dan 30 x 3,7 = 111 Wh. Boven de 100 Wh, en dus niet zomaar toegestaan.

Die tweede is de verrassing waar de meeste mensen tegenaan lopen. Een 30.000 mAh-powerbank ziet er niet gevaarlijk uit, ligt gewoon bij elke winkel op het schap, en toch valt hij in de categorie waarvoor je vooraf toestemming nodig hebt. Het omslagpunt ligt rond de 27.000 mAh, want 27 x 3,7 komt uit op ongeveer 100 Wh precies.

Nog een nuance: fabrikanten geven de capaciteit van de cellen op, terwijl je aan de USB-poort minder overhoudt door omzettingsverlies. Voor de luchtvaartregels telt de opgegeven waarde op de behuizing. Wat er staat, is wat geldt.

Welke capaciteit mag mee: de tabel

Hieronder de gangbare formaten omgerekend, uitgaande van 3,7 volt. De waarden zijn afgerond.

Berekend met 3,7 volt als nominale celspanning. Wijkt de spanning van jouw powerbank af, dan verschuift de uitkomst. Staat er een Wh-waarde op de behuizing, dan is dat altijd leidend.

De drie zones in woorden:

• Tot 100 Wh: geen toestemming nodig. Hier valt de overgrote meerderheid van de powerbanks onder, tot en met de grote 20.000 mAh-modellen. Wel gelden er soms afspraken over het aantal reserve-accu's dat je meeneemt.
• 100 tot 160 Wh: meestal alleen met voorafgaande toestemming van de luchtvaartmaatschappij, en doorgaans met een maximum van twee stuks per passagier. Je regelt dat vooraf, niet bij de gate.
• Boven 160 Wh: niet toegestaan als handbagage. Dit zijn geen telefoonpowerbanks meer maar zware accu's voor camera-apparatuur, kampeeruitrusting of medische toepassingen, die via een aparte procedure vervoerd moeten worden.

De regels verschillen per maatschappij

Hier moeten we duidelijk zijn, want dit is waar veel reisadvies de mist in gaat. De grenzen van 100 en 160 Wh komen uit het internationale kader voor het vervoer van gevaarlijke stoffen. Maar een luchtvaartmaatschappij mag daar bovenop strengere eigen regels hanteren, en dat gebeurt ook.

Waarop maatschappijen van elkaar kunnen verschillen:

• Het maximumaantal powerbanks dat je mag meenemen.
• Of je de powerbank tijdens de vlucht mag gebruiken of opladen.
• Waar hij tijdens de vlucht moet liggen, bijvoorbeeld wel of niet in het bagagevak boven je hoofd.
• Hoe en wanneer je toestemming aanvraagt voor een accu tussen 100 en 160 Wh.

Bovendien is dit een onderwerp dat in beweging is. Verschillende maatschappijen hebben hun regels rond het gebruiken en opladen van powerbanks tijdens de vlucht de laatste tijd aangescherpt. Wij noemen hier bewust geen namen, aantallen of datums, want wat vandaag klopt kan volgende maand achterhaald zijn, en een verkeerd onthouden regel is erger dan geen regel.

Inpakken: beschermen tegen kortsluiting

Bijna elk incident met een reserve-accu begint hetzelfde: de contacten raken iets van metaal. Los in een tas tussen je sleutels, een muntje of een nagelschaartje, dat is het scenario waar de regels op geschreven zijn. De oplossing kost tien seconden.

• Houd de originele verpakking als die stevig is, of stop de powerbank in een apart zakje, hoesje of vakje van je tas.
• Dek de poorten af met de meegeleverde dopjes, een stukje tape of gewoon door hem in een sok te stoppen. Vooral bij oudere modellen met blootliggende contacten telt dit.
• Geen los metaal in hetzelfde vak. Sleutels, munten en powerbanks horen niet bij elkaar.
• Zet hem uit als hij een aan/uit-knop heeft, zodat hij niet de hele vlucht in je tas staat te zoeken naar een apparaat.
• Neem beschadigde accu's niet mee. Een powerbank die bol staat, gedeukt is of raar warm wordt, hoort niet in een vliegtuig en eigenlijk nergens meer. Lever hem in bij een innamepunt.

Reis je met meerdere accu's, houd ze dan uit elkaar. Twee powerbanks die tegen elkaar aan schuren, kunnen elkaars poorten raken. Een simpel stoffen zakje per stuk is genoeg.

Aan boord: gebruiken en opladen

Zit je eenmaal in het toestel, dan zijn er twee praktische punten.

Ten eerste: je powerbank opladen tijdens de vlucht is vaak niet toegestaan. Steek hem dus niet in het USB-stopcontact in de rugleuning voor je. Een accu die laadt, produceert warmte, en dat is precies wat je aan boord niet wilt. Andersom, je telefoon opladen vanaf de powerbank, wordt door sommige maatschappijen wel en door andere niet toegestaan. Ook hier geldt: de voorwaarden van je maatschappij zijn leidend.

Ten tweede: laat je powerbank niet in de stoelzak of tussen de kussens verdwijnen. Dat klinkt als een detail, maar het is een bekend risico: vergeet je hem en verstelt iemand de stoel, dan kan het apparaat beklemd en beschadigd raken. Stop hem in de tas onder de stoel voor je. Hetzelfde geldt voor je telefoon: valt hij tussen de stoelen, meld het dan bij het personeel in plaats van zelf de stoel te verstellen.

Wordt je powerbank onderweg ongewoon heet, gaat hij bol staan of ruikt hij raar, waarschuw dan meteen de bemanning. Zij zijn hierop getraind. Probeer het niet zelf op te lossen.

Laad je powerbank daarom de avond voor vertrek helemaal vol. Dan hoef je aan boord niets te laden en heb je op de luchthaven geen stopcontact nodig.

Laptops, e-sigaretten en losse batterijen

Een powerbank is niet het enige lithium-ding in je tas. Voor de rest gelden vergelijkbare regels, kort samengevat:

• Laptops en tablets: de accu zit in het apparaat, dus die volgt het apparaat. In de praktijk betekent dat: mee in de handbagage. Laptopaccu's blijven doorgaans ruim onder de 100 Wh, maar zware werkstations kunnen daar dichtbij komen.
• E-sigaretten en vapes: altijd in de handbagage, en gebruiken of opladen aan boord is verboden. Bescherm ook hier de contacten en voorkom dat het apparaat per ongeluk aangaat in je tas.
• Losse lithiumbatterijen: reserve-accu's voor je camera, drone of gereedschap horen net als een powerbank in de cabine, met de polen afgeplakt of elk in een eigen zakje. Voor drone-accu's gelden soms extra beperkingen.
• Slimme koffers: een koffer met een ingebouwde accu is een bekend struikelblok. Als de accu er niet uit kan, kan de hele koffer geweigerd worden. Kan hij er wel uit, haal hem er dan uit en neem hem mee in de cabine.

De rode draad is steeds dezelfde: zit er een lithiumaccu in en kun je hem eruit halen, dan gaat hij mee de cabine in. Zit hij vast in het apparaat, dan reist het apparaat het liefst met jou mee.

Checklist voor vertrek

Loop deze punten langs voordat je je koffer dichtdoet:

• Powerbank uit je ruimbagage. Hij gaat in je handbagage, zonder uitzondering.
• Zoek de Wh-waarde op de behuizing. Staat die er niet, reken dan om: (mAh gedeeld door 1000) x 3,7.
• Onder de 100 Wh? Dan zit je goed zonder toestemming. Dat is alles tot ongeveer 27.000 mAh.
• Tussen 100 en 160 Wh? Vraag ruim voor vertrek toestemming aan bij je maatschappij, en reken op maximaal twee stuks.
• Boven 160 Wh? Die gaat niet mee als handbagage. Zoek een andere oplossing.
• Check de voorwaarden van je eigen maatschappij, en bij een overstap ook die van de tweede vlucht.
• Bescherm de poorten en contacten met een dopje, tape of een apart zakje, en houd los metaal uit hetzelfde vak.
• Laat beschadigde of bolstaande accu's thuis en lever ze in bij een innamepunt.
• Laad hem vooraf vol, want opladen tijdens de vlucht is vaak niet toegestaan.

Zoek je een powerbank die overal probleemloos mee kan? Kijk dan naar modellen tot 20.000 mAh: die blijven met ongeveer 74 Wh ruim onder de grens en laden een telefoon meerdere keren op. Vergelijk alle powerbanks of bekijk de draadloze opladers voor thuis en op het hotelnachtkastje.

De regels rond powerbanks in het vliegtuig zijn beter te onthouden dan ze lijken. Hij gaat altijd mee in je handbagage en nooit in je ruimbagage, en verder draait alles om wattuur: tot 100 Wh zonder toestemming, tussen 100 en 160 Wh alleen met toestemming vooraf en meestal maximaal twee stuks, en boven 160 Wh mag hij de cabine niet in. Met (mAh gedeeld door 1000) x 3,7 weet je binnen tien seconden waar je staat. Een gangbare 10.000 of 20.000 mAh-powerbank blijft ruim onder de grens; bij 30.000 mAh zit je er al boven.

Eén ding blijft staan: dit is het algemene kader, en jouw luchtvaartmaatschappij mag strenger zijn en wijzigt haar beleid soms. Kijk dus altijd nog even op de site van de maatschappij waarmee je vliegt voordat je vertrekt. Zoek je een powerbank die zonder gedoe mee kan op reis? Vergelijk alle powerbanks of bekijk de draadloze opladers voor op je nachtkastje.