De wet van Ohm (U = I × R) en de vermogensformule (P = U × I) zijn de twee basisrelaties van elke elektrische schakeling. Ken je twee van de vier grootheden — spanning in volt, stroom in ampère, weerstand in ohm of vermogen in watt — dan liggen de andere twee vast. Kies hierboven het paar dat je kent en de calculator past automatisch de juiste afgeleide formule toe, inclusief P = I²×R en P = U²/R. Handig voor huiswerk, het dimensioneren van een voorschakelweerstand, of om snel te checken hoeveel ampère een apparaat trekt op een groep. Wil je vervolgens weten wat dat vermogen aan stroom kóst? Reken watt om naar verbruik met watt naar kWh en naar euro's met kWh naar euro.
De wet van Ohm in één formule
Georg Simon Ohm publiceerde in 1827 de relatie die nog altijd de basis is van elke elektrische berekening: de spanning (U) over een weerstand is gelijk aan de stroom (I) door die weerstand maal de weerstandswaarde (R). Oftewel U = I × R.
Een voorbeeld: een lampje met een weerstand van 50 Ω aangesloten op 12 V laat een stroom lopen van I = U/R = 12/50 = 0,24 A. Het vermogen dat de lamp opneemt is P = U × I = 12 × 0,24 = 2,88 W. Met deze twee relaties en hun algebraïsche varianten reken je elk eenvoudig circuit door.
De vier grootheden
| Grootheid | Symbool | Eenheid | Wat het is |
|---|---|---|---|
| Spanning | U | volt (V) | Potentiaalverschil — 'duwt' de lading door de draad |
| Stroom | I | ampère (A) | Hoeveel lading per seconde door het circuit loopt |
| Weerstand | R | ohm (Ω) | Mate waarin een component de stroom tegenhoudt |
| Vermogen | P | watt (W) | Hoeveel energie per seconde wordt omgezet |
De zes combinaties: welke formule gebruikt de calculator?
Uit de vier grootheden {U, I, R, P} kun je zes verschillende paren kiezen. Afhankelijk van je keuze past de calculator de juiste afgeleide toe:
| Bekend | Berekend | Formules |
|---|---|---|
| U en I | R en P | R = U/I · P = U×I |
| U en R | I en P | I = U/R · P = U²/R |
| U en P | I en R | I = P/U · R = U²/P |
| I en R | U en P | U = I×R · P = I²×R |
| I en P | U en R | U = P/I · R = P/I² |
| R en P | U en I | I = √(P/R) · U = √(P×R) |
Voorbeelden uit de praktijk
- Gloeilamp 60 W op 230 V — I = P/U = 60/230 ≈ 0,26 A en R = U²/P ≈ 882 Ω.
- Wasmachine 2.300 W op 230 V — I = 10 A: precies wat een standaard 16 A-groep aan continue belasting comfortabel aankan.
- LED-lamp 9 W op 230 V — I = 0,04 A (40 mA), ruim 6× minder stroom dan een 60 W-gloeilamp.
- Autoaccu 12 V met startmotor van 150 A — P = 12 × 150 = 1.800 W, kortstondig.
- USB-C-oplader 65 W op 20 V — I = 3,25 A, conform de USB-PD-specificatie.
Veiligheid en grenzen van de berekening
Nederlandse groepen zijn meestal afgezekerd op 16 A bij 230 V; dat betekent maximaal 3.680 W per groep. Verlengsnoeren zijn vaak maar tot 10 A (2.300 W) gespecificeerd — lees altijd de opdruk. De formules gelden exact voor gelijkspanning en ohmse belastingen (verwarmingselementen, gloeilampen). Bij wisselstroom met motoren of transformatoren is P = U × I slechts het schijnbare vermogen; het werkelijke vermogen ligt door de faseverschuiving lager. Deze calculator rekent met het eenvoudige DC/ohmse geval.
Werk nooit aan een schakeling die onder spanning staat en laat aanpassingen aan de huisinstallatie over aan een erkend installateur.
Formule
U = I × R (wet van Ohm) · P = U × I (vermogensformule)Afgeleid via substitutie: P = I² × R en P = U² / RVoorbeeld — 60 W gloeilamp op 230 V: I = P/U = 60/230 ≈ 0,261 A R = U²/P = 230²/60 ≈ 881,67 ΩVoorbeelden
- U = 230 V en I = 10 A (wasmachine)R = 23 Ω · P = 2.300 W
- U = 230 V en P = 60 W (gloeilamp)I = 0,261 A · R = 881,67 Ω
- U = 12 V en I = 150 A (startmotor)R = 0,08 Ω · P = 1.800 W
- R = 100 Ω en P = 9 WU = 30 V · I = 0,3 A
- U = 230 V en R = 50 ΩI = 4,6 A · P = 1.058 W
Veelgestelde vragen
Wat als ik maar één waarde weet?
Hoeveel ampère trekt een apparaat van 2.000 W op 230 V?
Werkt de calculator ook voor 12 V-installaties?
Geldt de wet van Ohm ook voor leds?
Wat is het verschil tussen gelijkstroom en wisselstroom hier?
Waarom kan ik niet drie waarden invullen?
Gerelateerde tools
Reken het vermogen van een apparaat in watt om naar verbruik in kWh per dag, maand en jaar.
Open tool →kWh naar euroVermenigvuldig je verbruik (kWh) met de prijs per kWh en zie direct wat je energiekosten zijn.
Open tool →Stroomprijs berekenenBereken je totale jaarlijkse stroomkosten incl. leveringstarief, vastrecht, netbeheer, energiebelasting en btw — met de tarieven van 2026.
Open tool →Kracht berekenenBereken kracht (newton), massa of versnelling met de tweede wet van Newton: F = m · a.
Open tool →Laatst bijgewerkt: 6 juli 2026
