Een vast contract geeft prijszekerheid voor 1-3 jaar, maar betaal je doorgaans 1-3 ct/kWh premium. Een variabel contract is gemiddeld goedkoper, maar fluctueert elk half jaar. Wat is voor JOUW situatie voordeliger? Deze tool rekent in 30 seconden uit wat je per jaar bespaart of misloopt — én laat zien hoe het verschil verandert bij markt-bewegingen van −20 % tot +50 %.
Drie soorten energiecontracten in Nederland
Deze calculator vergelijkt vast vs variabel — de twee meest gangbare keuzes. Dynamische contracten zijn pas interessant met smart meter, EV en bewust schuiven van verbruik (warmtepomp 's nachts, EV laden in goedkope uren). Voor 95 % van huishoudens speelt de keuze tussen vast en variabel.
| Type | Prijsmechanisme | Premium boven markt | Risico |
|---|---|---|---|
| Vast | Vaste prijs 1/2/3 jaar | +1 tot 3 ct/kWh | Laag — vooraf bekend |
| Variabel | Aanpassing elk half jaar of kwartaal | 0 (volgt markt) | Middel — wisselt mee met markt |
| Dynamisch (EPEX-spot) | Per uur volgens beurs | Negatief (gemiddeld onder markt) | Hoog — sterke fluctuaties |
Wat zit er in een 'all-in tarief'?
In deze tool vul je het all-in tarief in (per kWh / m³), wat al alles inhoudt behalve netbeheerderskosten en vermindering — die zitten meestal in de 'vaste leveringskosten' per maand. Check je offerte: daar staat het tarief expliciet vermeld.
- Leveringstarief (~50 %): wat je voor de feitelijke energie betaalt. Hier verschillen leveranciers en concurreren ze.
- Energiebelasting (~35 %): vaste bijdragen aan overheid. In 2026 voor stroom ±€ 0,111/kWh in eerste schijf, voor gas ±€ 0,727/m³ (incl. btw).
- BTW (~17 %): 21 % over alles bovenop.
- Netbeheerderskosten (~12 %): vast bedrag per jaar voor je aansluiting, onafhankelijk van leverancier. Apart op factuur.
- Vermindering energiebelasting (− € 628,96 in 2026): vaste korting per aansluiting, verlaagt je rekening jaarlijks met dit bedrag.
Wanneer kies je vast?
- Onzekere marktrentes — bv. geopolitieke spanning, leveringsproblemen, koude winter verwacht.
- Vaste maandbudget: je wilt exact weten wat je gas/stroom kost (handig bij krap budget).
- Hoog verbruik — bv. ouder huis, slecht geïsoleerd, warmtepomp. Stijging treft jou harder.
- Lange-termijn-rust: contract van 2 of 3 jaar geeft je bescherming tot ver na 2026.
- Premium acceptabel: je bent bereid om 1-3 ct/kWh extra te betalen voor de zekerheid.
Wanneer kies je variabel?
- Markt stabiel of dalend — denk aan rust na de 2022-2023 crisis.
- Laag verbruik (kleine flat, zuinige woning) — eventuele stijging treft je financieel minder.
- Flexibel budget: je kunt fluctuaties opvangen.
- Korte horizon: je verwacht binnen 1 jaar te verhuizen (geen contractbreuk-boete bij variabel).
- Zonnepanelen + saldering: variabel + dalende terugkooptarieven kunnen elkaar deels compenseren tot 2027.
Hoe deze tool het verschil berekent
Break-even tarief: bij welk variabel tarief zijn vast en variabel exact gelijk? Boven dat tarief verlies je geld met variabel. Geeft een concreet getal voor je beslissing.
- 1. Vergelijk huidige tarieven: jaarverbruik × tarief + vaste kosten × 12 = jaarkosten per contract. Verschil zien is essentie.
- 2. Scenario-analyse: vermenigvuldig variabel tarief met 0,8 (daling 20 %), 1,0 (huidig), 1,2 (stijging 20 %) en 1,5 (mini-crisis). Toon voor elk scenario wat het variabele contract zou kosten t.o.v. het vaste. Helpt je inschatten hoe robuust je keuze is.
Wat hebben we geleerd van de energiecrisis 2022-2023?
In de zomer van 2022 verdriedubbelden gas- en stroomprijzen tijdelijk. Mensen met variabel contract zagen hun jaarrekening van €1.500 naar €4.000+ schieten. Wie net daarvoor een 3-jaars vast contract op laag tarief had afgesloten, profiteerde enorm.
Sinds 2024 is de markt grotendeels genormaliseerd, maar geopolitieke spanningen (Rusland, Midden-Oosten) en het einde van de zonnepanelen-saldering per 2027 maken voorzichtigheid de moeite waard. Vuistregel: bij verschil < 5 % en mogelijke crisis-risico's → vast. Bij stabiele markt + verschil > 10 % → variabel.
Formule
Jaarkosten = verbruik × tarief + vaste kosten × 12Voor stroom + gas: Jaar_vast = kWh × P_vast_str + m³ × P_vast_gas + K_vast × 12 Jaar_var = kWh × P_var_str + m³ × P_var_gas + K_var × 12Verschil = Jaar_vast − Jaar_var Positief: variabel is goedkoper Negatief: vast is goedkoperBreak-even stroomtarief: oplossen uit Jaar_vast = Jaar_var P_var_str_BE = (Jaar_vast − m³ × P_var_gas − K_var × 12) / kWhScenarios: variabele tarieven × multiplier (0,8 / 1,0 / 1,2 / 1,5)Voorbeelden
- Modaal huishouden 2026 (standaardwaarden van de tool)Variabel is € 170/jr goedkoper (€ 2.430 vs € 2.600). Bij +20 % stijging is variabel € 304/jr duurder dan vast — aanbeveling: afhankelijk van je risicobereidheid.
- Slecht geïsoleerd huis, hoog verbruikVariabel € 314/jr goedkoper bij huidige tarieven. Maar bij +50 % crisis: variabel € 1.300+ duurder dan vast! Aanbeveling: vast — risico te groot bij hoog verbruik.
- Kleine flat, all-electricVariabel € 54/jr goedkoper. Bij +50 % crisis: € 233/jr duurder — modest risico. Aanbeveling: afhankelijk van risico-tolerantie.
- Markt zakt — variabel veel goedkoperVariabel € 610/jr goedkoper. Zelfs bij +50 % crisis nog gunstig. Aanbeveling: variabel — markt is duidelijk gunstig.
Veelgestelde vragen
Wat is een dynamisch contract en is het voordeliger?
Wat is het verschil tussen 'leveringstarief' en 'all-in tarief'?
Krijg ik de € 629 vermindering energiebelasting altijd?
Kan ik een vast contract vroegtijdig opzeggen?
Hoe groot is het risico op een nieuwe energiecrisis?
Verandert mijn keuze door zonnepanelen?
Telt mijn slimme meter mee in deze berekening?
Hoe accuraat is deze berekening?
Gerelateerde tools
De salderingsregeling stopt op 1 januari 2027. Bereken hoeveel opbrengst je daardoor per jaar misloopt op je teruggeleverde zonnestroom — en hoe je de impact beperkt.
Open tool →kWh naar euroVermenigvuldig je verbruik (kWh) met de prijs per kWh en zie direct wat je energiekosten zijn.
Open tool →Energierekening berekenenReken stroom én gas in één keer door tot je totale energierekening per jaar en per maand — met een directe vergelijking tussen 2025 en 2026.
Open tool →Stroomprijs berekenenBereken je totale jaarlijkse stroomkosten incl. leveringstarief, vastrecht, netbeheer, energiebelasting en btw — met de tarieven van 2026.
Open tool →Zonnepanelen terugverdientijdBereken hoe snel je zonnepanelen zichzelf terugverdienen, je jaarlijkse opbrengst en wat je over 25 jaar netto verdient.
Open tool →Watt naar kWhReken het vermogen van een apparaat in watt om naar verbruik in kWh per dag, maand en jaar.
Open tool →Bronnen
Laatst bijgewerkt: 24 juni 2026
