Je DUO-studieschuld los je af op basis van DRAAGKRACHT — niet op basis van je schuldhoogte. Dit is het belangrijkste verschil met een commerciële lening: bij laag inkomen betaal je weinig of niets, bij hoog inkomen betaal je het annuïteitsbedrag. Aan het einde van de 35-jaar termijn (sociaal leenstelsel) of 15-jaar (klassiek vóór 2015) wordt elke restschuld kwijtgescholden. Deze calculator combineert die twee berekeningen — draagkracht én annuïteit — en laat zien wat daadwerkelijk uit je portemonnee gaat, plus hoeveel kwijtschelding je verwacht.
Wat betekent 'inkomensafhankelijk aflossen' precies?
DUO berekent jouw maandlast op basis van draagkracht — een formule die kijkt naar je inkomen, niet naar de hoogte van je schuld. Concreet: alles boven de draagkrachtvrije voet (€ 18.540 voor alleenstaanden in 2026, € 27.444 voor stellen) telt mee. Daarvan betaal je 4 % per jaar — of 12 % als je onder het oude stelsel (vóór 1 september 2015) viel.
Voorbeeld: jij verdient € 32.000 bruto/jaar en woont alleen. Draagkracht-maandlast = (€ 32.000 − € 18.540) × 4 % / 12 = € 44,87/maand. Ongeacht of je schuld € 5.000 of € 80.000 is — dit is wat je betaalt. Dit verschilt fundamenteel van een commerciële lening waarbij hogere schuld = hogere maandlast.
Drie aflosstelsels — welk geldt voor jou?
Het nieuwe stelsel (2023+) hanteert dezelfde aflosregels als het sociaal leenstelsel — alleen het studeren is anders (gedeeltelijke basisbeurs i.p.v. lening). Voor de aflossing maakt dat niet uit.
| Stelsel | Wie | Termijn | Draagkracht-% |
|---|---|---|---|
| Klassiek (oud) | Afgestudeerd vóór 1 sept 2015 (basisbeurs t/m 2014) | 15 jaar | 12 % |
| Sociaal leenstelsel | Afgestudeerd tussen 1 sept 2015 en 1 sept 2023 | 35 jaar | 4 % |
| Nieuw stelsel met basisbeurs | Vanaf 1 sept 2023 — basisbeurs terug | 35 jaar | 4 % |
Eerste 2 jaar na afstuderen: aanloopfase
Direct na je afstuderen hoef je 2 jaar niets af te lossen — dit heet de aanloopfase. Wel loopt er rente door op je schuld. Je kunt vrijwillig al beginnen met aflossen tijdens de aanloopfase (vermindert rente-accrual), maar dat is geen verplichting.
Vanaf maand 25 begint de officiële aflosfase. DUO stuurt automatisch een berekening van je maandlast op basis van je inkomen uit het laatste bekende belastingjaar. Wijzigt je inkomen onverwacht (baanwisseling, ontslag, ZZP wisselend), vraag dan een herziening van de draagkracht aan — dan past DUO je maandlast tussentijds aan.
Wat gebeurt er als je inkomen laag blijft?
Hier zit de fundamentele beschermende werking van het DUO-systeem. Stel: je verdient 35 jaar lang gemiddeld € 25.000/jaar. Je draagkracht-maandlast is dan circa € 21,53 per maand. Over 420 maanden betaal je in totaal € 9.044. Begint je schuld op € 40.000? Dan staat na 35 jaar bij 2,57 % rente nog ±€ 83.600 open — dat wordt allemaal kwijtgescholden.
Praktisch betekent dit: bij langdurig laag inkomen los je je studieschuld nooit volledig af, en dat is ontworpen zo. De staat draagt het risico van laag verdienen na de studie. Beschouw je DUO-schuld dus NIET als een gewone lening — voor velen wordt een groot deel kwijtgescholden.
Wat als je inkomen hoog wordt?
Aan de andere kant: bij een goed salaris zou je in theorie veel meer kunnen betalen dan de annuïteit. DUO past dan ÉÉN VANGNET TOE: je betaalt nooit MEER dan de vlakke annuïteit (vaste afbetaling over 35 of 15 jaar). Dit voorkomt dat hoogverdieners ineens veel hoger zouden moeten betalen.
Voorbeeld: € 40.000 schuld, € 80.000 inkomen, sociaal stelsel. Draagkracht-maandlast = (€ 80.000 − € 18.540) × 4 % / 12 = € 204,87/mnd. Annuïteit op € 40k @ 2,57 % / 35 jr = € 144,50/mnd. Je betaalt dus € 144,50/mnd (de annuïteit, lager dan draagkracht). De schuld is dan na 35 jaar volledig afgelost, geen kwijtschelding.
Loont vrijwillig extra aflossen?
Vraag waar veel afgestudeerden mee worstelen. Antwoord: meestal niet, omdat de rente laag is en kwijtschelding mogelijk. Reken het effect van extra aflossen door en bekijk de impact op je maximale hypotheek voordat je een groot bedrag ineens aflost.
- Lage rente: DUO-rente 2026 is 2,57 % — bij hypotheek-aftrek of beleggingsrendement is je geld vaak effectiever elders.
- Kwijtschelding mogelijk: als je de komende 35 jaar gemiddeld weinig verdient, wordt een groot deel kwijtgescholden — extra aflossen 'leid je in eigen voet'.
- Liquiditeit: geld voor noodfonds of huis-aankoop is meestal urgenter.
- Hypotheek-impact: DUO-schuld verlaagt je maximale hypotheek — extra aflossen kan dat 'sneller' wegwerken. Maar gemiddelde maandlast (~€ 50-150) heeft beperkt effect; geheel aflossen voor hypotheekaanvraag werkt wél.
Hoe pas je je draagkracht aan bij DUO?
- Standaard: DUO gebruikt automatisch je toetsingsinkomen uit de laatste belastingaangifte (loopt 1-2 jaar achter).
- Inkomensdaling: vraag een 'tussentijdse herziening' aan via Mijn DUO. Wijzigt je maandlast vanaf de volgende factuur.
- Onverwachte uitkering, ontslag, ziekte: zelfde herziening — DUO ondersteunt soepele aanpassingen.
- Volledig stoppen tijdelijk: kan via 'aflosvrij jaar' — maximaal 12 maanden uitstel, één keer per 5 jaar. Rente loopt door.
Formule
Draagkracht-maandlast: max(0, jaarinkomen − draagkrachtvrije voet) × draagkrachtPct / 12DraagkrachtPct: 4 % (sociaal / nieuw) of 12 % (klassiek vóór 2015)Draagkrachtvrije voet 2026: Alleenstaand: € 18.540 Met partner: € 27.444 (gezamenlijk inkomen huishouden)Annuïteit (max betaling): P · r · (1+r)^n / ((1+r)^n − 1) P = uitstaande schuld, r = maandrente, n = aantal maanden Aflosperiode: 35 × 12 = 420 mnd (sociaal) of 15 × 12 = 180 mnd (klassiek)Werkelijke maandlast = min(draagkracht, annuïteit)Kwijtschelding: restschuld na 35/15-jaar termijnVoorbeelden
- Modaal inkomen, sociaal leenstelsel (€ 35.000 schuld, € 32.000/jr, geen partner)€ 44,87/mnd (draagkracht-bepaald). Restschuld kwijtgescholden na 35 jr: ~€ 55.500.
- Klassiek stelsel vóór 2015 (€ 20.000 schuld, € 38.000/jr, 15 jr, 12 %)€ 134,02/mnd (annuïteit-bepaald — draagkracht zou € 194,60 zijn). Schuld volledig afgelost — geen kwijtschelding.
- Hoog inkomen — annuïteit bepalend (€ 25.000 schuld, € 75.000/jr, sociaal)€ 90,31/mnd (annuïteit-bepaald — draagkracht zou € 188,20 zijn). Volledige aflossing.
- Alleen partner verdient (€ 30.000 schuld, jij € 0, partner € 45.000/jr, sociaal)Totaal € 45.000 − € 27.444 (paar-drempel) = € 17.556 × 4 % / 12 = € 58,52/mnd. Restschuld (~€ 33.900) kwijtgescholden.
Veelgestelde vragen
Tel ik mijn vakantiegeld en bonussen mee in 'inkomen'?
Wat als ik tijdelijk geen inkomen heb (werkloos, sabbatical)?
Hoe weet ik welk stelsel voor mij geldt?
Wat is een aflosvrij jaar?
Telt mijn DUO-schuld mee voor mijn hypotheek?
Wat als ik in het buitenland ga wonen?
Kan ik mijn DUO-schuld via mijn werkgever laten aflossen?
Hoe accuraat is deze berekening?
Gerelateerde tools
Bereken indicatief hoeveel je maximaal kunt lenen voor een woning op basis van bruto jaarinkomen, partner-inkomen en hypotheekrente. Volgens vereenvoudigde Nibud-systematiek 2026.
Open tool →Hypotheek maandlastReken direct uit wat je maandelijks kwijt bent aan een annuïteitenhypotheek — bij elke rente en looptijd.
Open tool →Salaris Calculator 2026Bereken snel wat je netto overhoudt van je bruto salaris in 2026, inclusief vakantiegeld, pensioenpremie en optionele 13e maand.
Open tool →Bruto naar nettoReken je brutoloon snel om naar netto met de actuele Nederlandse belastingtarieven en heffingskortingen (2026).
Open tool →Alle toeslagen berekenen 2026Bereken zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget in één overzicht — één formulier, totaalbedrag per maand.
Open tool →Bronnen
Laatst bijgewerkt: 18 mei 2026
