Vakantiegeld en belasting: waarom je netto zo weinig overhoudt

Ergens in mei of juni verschijnt er een mooi bedrag op je loonstrook: het vakantiegeld. Bruto ziet het er royaal uit, tot je op je rekening kijkt en merkt dat er een fors stuk vanaf is gegaan. "Waar is de helft gebleven?" is misschien wel de meest gestelde vraag van het jaar. Het antwoord voelt oneerlijk, maar klopt fiscaal precies, en het is minder erg dan het lijkt.

In dit artikel leggen we uit wat vakantiegeld is, waarom de wet minimaal 8 procent voorschrijft, waarom er netto zo weinig overblijft, en wat dat mysterieuze "bijzonder tarief" op je strook betekent. Belangrijk om alvast te weten: dat hoge inhoudingspercentage is geen extra belasting, maar een voorlopige inhouding die bij je aangifte wordt rechtgetrokken. We sluiten af met de zzp-variant en wat er bij ontslag gebeurt. Alles met geverifieerde 2026-cijfers, als indicatie en niet als persoonlijk belastingadvies; de Belastingdienst is leidend. Reken alvast mee met onze vakantiegeld-calculator.

Wat is vakantiegeld precies?

Vakantiegeld heet officieel vakantiebijslag en is geregeld in de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag. De wet schrijft voor dat je werkgever je minimaal 8 procent van je brutojaarsalaris extra betaalt. Sommige cao's kennen een iets hoger percentage: 8,33 procent (precies een twaalfde extra maand) of soms 10 procent. Uitbetaling gebeurt meestal in één keer in mei of juni, al kiezen sommige werkgevers voor een maandelijkse uitkering.

De grondslag is je bruto jaarloon inclusief structureel overwerk en structurele toeslagen (overwerk telt mee sinds 1 januari 2018), maar exclusief incidentele bonussen, gratificaties en onkostenvergoedingen. Het is dus niet zomaar 8 procent van "alles wat je ontving": het gaat om je vaste, structurele beloning.

Waarom je er netto zo weinig van overhoudt

Hier zit de pijn, en de logica. Vakantiegeld is extra inkomen bovenop je reguliere salaris. Je gewone maandloon wordt belast van de laagste schijf omhoog, en op dat loon zijn je heffingskortingen (de algemene heffingskorting en de arbeidskorting) al verrekend. Het vakantiegeld stapelt daar bovenop en valt daardoor in de hoogste belastingschijf die op jouw inkomen van toepassing is. Tegelijk zijn je kortingen op dat extra stukje al benut, of ze bevinden zich in hun afbouwtraject (de arbeidskorting daalt naarmate je meer verdient).

Het gevolg: over je vakantiegeld betaal je effectief niet het gemiddelde tarief van je hele inkomen, maar het marginale tarief aan de bovenkant. Bij modale tot hogere inkomens loopt die effectieve druk op tot 40 à 50 procent. Dat het bruto zo fijn oogt en netto zo tegenvalt, is dus geen fout op je strook, maar het directe gevolg van de manier waarop Nederland progressief belasting heft over extra inkomen.

Wat houd je netto over? De cijfers voor 2026

Onderstaande tabel toont, bij het wettelijke minimum van 8 procent, hoeveel vakantiegeld je bruto opbouwt en wat er in 2026 ongeveer netto van overblijft. Let op de laatste kolom: de belastingdruk stijgt naarmate je inkomen hoger is, precies omdat het vakantiegeld dan in een hogere schijf valt.

De bedragen zijn indicatief en verschillen per persoon (denk aan andere inkomsten, kortingen en je precieze situatie). Reken je eigen bedrag exact door met de vakantiegeld-calculator, of bekijk hoe je maandloon van bruto naar netto loopt met de bruto-naar-netto-calculator.

Het diagram maakt de belastingwig zichtbaar: het groene deel is wat je in handen krijgt, het verschil met de blauwe balk is wat er aan belasting af gaat. Bij een hoger inkomen (rechts) is die wig zichtbaar groter, omdat het vakantiegeld in een hogere schijf terechtkomt.

Het "bijzonder tarief": geen extra belasting

Op je loonstrook zie je bij het vakantiegeld vaak een apart, hoog percentage staan: het bijzonder tarief. Dat is een inhoudingspercentage dat de Belastingdienst per inkomensklasse publiceert, speciaal voor eenmalige beloningen zoals vakantiegeld, een bonus of een dertiende maand. Omdat die extra beloning in je hoogste schijf valt, is het percentage hoog, en dat schrikt af.

Maar hier is het geruststellende deel: het bijzonder tarief is een voorlopige inhouding. Bij je jaarlijkse belastingaangifte wordt alles bij elkaar opgeteld en verrekend tegen het gewone, progressieve schijventarief. Is er te veel ingehouden, dan krijg je dat terug; is er te weinig ingehouden, dan betaal je bij. Over het hele jaar gerekend verandert het bijzonder tarief dus niets aan je totale belasting, alleen aan het moment waarop die wordt ingehouden.

Vakantiegeld als je zzp'er bent

Werk je als zelfstandige, dan krijg je geen vakantiegeld van een opdrachtgever: dat bestaat alleen in loondienst. Wil je in je vakantie toch doorbetaald "voelen", dan moet je het zelf regelen. De praktische vuistregel is om minimaal 8 procent van je omzet apart te zetten als je eigen vakantiereservering, zodat je een periode zonder facturen kunt overbruggen zonder in de problemen te komen.

Neem die reservering, net als je belasting- en pensioenopbouw, mee in je uurtarief. Een tarief dat alleen je directe kosten dekt maar geen ruimte laat voor vakantie, ziekte en lege uren, is op termijn niet houdbaar. Reken door wat je maandloon netto zou zijn met de bruto-naar-netto-calculator, of bekijk het bredere fiscale plaatje via de belastingcalculator.

Vakantiegeld bij ontslag

Stop je met werken of word je ontslagen, dan ben je je opgebouwde vakantiegeld niet kwijt. Het opgebouwde vakantiegeld tot en met je laatste werkdag wordt uitgekeerd, meestal bij je eindafrekening. Je bouwt het immers het hele jaar door op; je krijgt alleen normaal gesproken pas in mei of juni de uitbetaling.

Ook belangrijk: een werkgever mag niet standaard minder dan 8 procent betalen. Dat minimum is wettelijk vastgelegd. Alleen in specifieke, wettelijk toegestane gevallen mag daarvan worden afgeweken. Twijfel je of je het juiste bedrag hebt gekregen, controleer dan de grondslag (je structurele brutoloon) en reken het na met de vakantiegeld-calculator.

Samengevat: vakantiegeld is wettelijk minimaal 8 procent van je brutojaarloon, meestal uitbetaald in mei of juni. Dat het netto tegenvalt, komt doordat het bovenop je salaris in je hoogste schijf valt terwijl je heffingskortingen al zijn benut; de effectieve druk loopt op tot 40 à 50 procent. Het hoge bijzonder tarief op je strook is daarbij geen extra belasting, maar een voorlopige inhouding die bij de aangifte wordt verrekend tegen het gewone schijventarief. Over het jaar betaal je precies wat je hoort te betalen.

Wil je weten wat jij overhoudt, reken het dan door met de vakantiegeld-calculator en bekijk je maandloon met de bruto-naar-netto-calculator. Dit artikel is indicatieve uitleg met 2026-cijfers van de Belastingdienst, geen persoonlijk belastingadvies.