Bruto naar netto: zo lees je je loonstrook in 2026

Je hebt een baan met een mooi brutosalaris, maar op je rekening komt elke maand een stuk minder binnen. Voor veel mensen is de loonstrook een blok tekst vol afkortingen dat ze wegklikken zodra ze het nettobedrag hebben gezien. Zonde, want die strook vertelt precies waar je geld naartoe gaat, en het is minder mysterieus dan het lijkt. Het verschil tussen bruto en netto zit in een handvol posten die je één keer moet begrijpen.

In dit artikel lezen we een Nederlandse loonstrook van 2026 regel voor regel. We beginnen bij de grootste hap, de loonheffing (loonbelasting plus premies volksverzekeringen), leggen uit hoe de heffingskortingen die belasting weer verlagen, wat het werknemersdeel van je pensioenpremie doet en waarom je vakantiegeld apart wordt gereserveerd. Aan het eind snap je waar "waarom houd ik zo weinig netto over" vandaan komt en kun je het voor je eigen loon narekenen. Dit is uitleg met geverifieerde 2026-cijfers, geen persoonlijk advies: de Belastingdienst is leidend. Reken alvast mee met onze bruto-naar-netto-calculator.

Waarom houd ik zo weinig over van mijn brutoloon?

De korte versie: tussen bruto en netto zitten drie soorten aftrek, en samen kunnen ze een flink deel van je brutoloon zijn. In deze volgorde gebeurt het op de meeste loonstroken:

• Werknemers-inhoudingen vóór de belasting. De belangrijkste is het werknemersdeel van je pensioenpremie. Dit gaat van je brutoloon af vóórdat de loonheffing wordt berekend, waardoor je over dat bedrag geen belasting betaalt.
• De loonheffing. Dit is de grootste post: loonbelasting en premies volksverzekeringen in één bedrag. Je werkgever houdt dit namens de Belastingdienst in en draagt het af.
• Reserveringen. Vakantiegeld (minimaal 8 procent) wordt maandelijks opgebouwd en meestal in mei uitbetaald. Het staat dus niet in je maandnetto, maar je bouwt het wel op.

De heffingskortingen werken de andere kant op: die maken je netto juist hoger. Hieronder pakken we elke post apart. Wil je het meteen voor je eigen loon zien, gebruik dan de bruto-naar-netto-calculator of de uitgebreidere salaris-calculator 2026.

De loonheffing: loonbelasting én premies volksverzekeringen

Op je strook staat vaak één regel "loonheffing". Dat is verwarrend, want het zijn eigenlijk twee dingen bij elkaar: de loonbelasting (een voorheffing op je inkomstenbelasting) en de premies volksverzekeringen (voor onder andere de AOW en de Wlz). Ze worden samen berekend met één gecombineerd tarief, zodat je er als werknemer maar één bedrag van ziet.

Voor iedereen die jonger is dan de AOW-leeftijd gelden in 2026 deze gecombineerde box 1-schijven:

• 35,75 procent over het inkomen tot 38.883 euro;
• 37,56 procent over het deel tussen 38.883 en 78.426 euro;
• 49,50 procent over alles boven 78.426 euro.

Belangrijk: dit zijn schijftarieven, geen tarief over je hele loon. Verdien je 50.000 euro, dan betaal je niet over alles 37,56 procent, maar 35,75 procent over de eerste schijf en pas 37,56 procent over het deel daarboven. En dit percentage is nog vóór de heffingskortingen: die trekken er straks een fors bedrag vanaf, waardoor je effectieve druk lager uitvalt dan de schijftarieven suggereren.

De heffingskortingen: dit maakt je netto hoger

Zonder heffingskortingen zou iedereen veel meer belasting betalen. Het zijn kortingen die rechtstreeks van je berekende loonheffing af gaan, en je werkgever verwerkt ze meestal automatisch in je maandstrook. Twee zijn voor werknemers het belangrijkst.

• Algemene heffingskorting. In 2026 maximaal 3.115 euro. Iedereen met een laag tot middeninkomen krijgt (bijna) het volledige bedrag; vanaf een inkomen van ongeveer 29.736 euro wordt de korting afgebouwd met 6,398 procent van het meerdere, tot die bij een hoog inkomen op nul uitkomt.
• Arbeidskorting. Een korting speciaal voor wie werkt. Die bouwt in stappen op naarmate je meer verdient, tot een maximum van ongeveer 5.685 euro rond een arbeidsinkomen van 45.592 euro. Daarna bouwt de arbeidskorting weer af (met 6,510 procent), tot nul bij ongeveer 132.920 euro arbeidsinkomen.

Dit verklaart een deel van het "waarom houd ik zo weinig over"-gevoel én de tegenhanger ervan. Door de afbouw van beide kortingen levert een loonsverhoging soms minder netto op dan je hoopt: over de verhoging betaal je niet alleen het schijftarief, maar loop je ook een stukje heffingskorting mis. Dat effect zit ingebakken in het stelsel en is precies waarom je een bruto-naar-netto-berekening wilt maken in plaats van uit je hoofd te rekenen.

Het diagram vat de reis samen voor een illustratief brutoloon van 3.500 euro per maand: eerst gaat het werknemersdeel van de pensioenpremie eraf, dan de loonheffing na heffingskortingen, en wat overblijft is je netto. De getoonde bedragen zijn nadrukkelijk voorbeelden: hoeveel pensioenpremie je betaalt hangt af van je pensioenregeling, en hoeveel loonheffing overblijft van je heffingskortingen. Vul je eigen brutoloon in bij de calculator voor je echte cijfers.

Pensioenpremie en andere werknemers-inhoudingen

Naast de belasting houdt je werkgever soms nog andere zaken in. Verreweg de bekendste is de pensioenpremie. Als je pensioen opbouwt, betaal je daar zelf een deel van: het werknemersdeel. Dat wordt op je brutoloon ingehouden vóór de loonheffing wordt berekend, en dat is gunstig, want daardoor betaal je over dat pensioenbedrag nu geen belasting (je betaalt pas belasting als het later als pensioen wordt uitgekeerd).

Er is geen vast percentage te noemen: hoeveel je aan pensioenpremie betaalt verschilt per pensioenfonds en werkgever, en hangt af van je regeling en de zogeheten franchise (een deel van je loon waarover geen pensioen wordt opgebouwd). Op je strook zie je het als een aparte inhoudingsregel. Wil je weten wat het bij jou is, kijk dan op je eigen loonstrook of vraag het je werkgever; ons artikel gebruikt bewust geen vast getal omdat dat voor iedereen anders is.

Nog een post die vaak vragen oproept: de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw. Die staat bij werknemers vaak wél op de strook, maar wordt door je werkgever betaald en kost jou als werknemer niets. Het is dus geen inhouding op je netto; het staat er puur ter informatie. (Voor zzp'ers ligt dat anders: die betalen de Zvw-bijdrage wél zelf via de aanslag.)

Vakantiegeld en het "bijzonder tarief"

Je vakantiegeld (vakantiebijslag) is minimaal 8 procent van je brutojaarloon. De meeste werkgevers reserveren dit maandelijks en betalen het in één keer uit, meestal in mei. Op je maandstrook zie je vaak een regel "opbouw vakantiegeld"; dat is geld dat je opbouwt maar nog niet krijgt uitbetaald.

Als het vakantiegeld wordt uitbetaald, valt vaak op dat er relatief veel belasting af gaat. Dat gebeurt via het zogeheten bijzonder tarief. Hier ontstaat het hardnekkigste misverstand van de loonstrook, dus expliciet:

Wie dat één keer snapt, schrikt niet meer van een magere netto-uitbetaling in mei. Het is geen boete op je vakantiegeld, het is een timingkwestie. Wil je zien wat je netto vakantiegeld ongeveer wordt, dan helpt de salaris-calculator 2026.

Je loonstrook regel voor regel

Zet je strook ernaast en loop deze blokken langs. De precieze benamingen verschillen per werkgever en salarissoftware, maar de logica is overal hetzelfde:

• Brutoloon. Je afgesproken salaris vóór alle inhoudingen. Soms opgesplitst in basisloon plus toeslagen.
• Inhoudingen vóór belasting. Meestal het werknemersdeel van de pensioenpremie, en soms een spaar- of verlofregeling. Dit verlaagt het bedrag waarover belasting wordt berekend.
• Loonheffing. Loonbelasting plus premies volksverzekeringen, ná verrekening van de heffingskortingen. Dit is de grote hap.
• Werkgeverslasten (ter info). De inkomensafhankelijke bijdrage Zvw en werkgeverspremies staan er soms bij; die kosten jou niets, ze laten alleen zien wat je werkgever bovenop je loon betaalt.
• Reserveringen. Opbouw vakantiegeld (minimaal 8 procent) en eventueel opbouw van vakantie-uren. Dit is toekomstig geld, geen inhouding.
• Nettoloon. Wat er daadwerkelijk op je rekening komt. Onderaan zie je vaak ook cumulatieven: het totaal bruto, ingehouden loonheffing en netto over het jaar tot nu toe.

Zie je een verschil tussen twee maanden dat je niet kunt verklaren? Meestal komt dat door een eenmalige uitbetaling (bonus, vakantiegeld), een gewijzigde arbeidskorting doordat je inkomen veranderde, of een correctie. Reken de twee maanden apart door in de bruto-naar-netto-calculator om te zien welke post het verschil maakt, of bekijk het jaarplaatje in de belastingcalculator.

Je loonstrook is geen zwarte doos: het verschil tussen bruto en netto is de som van een paar duidelijke posten. Het werknemersdeel van je pensioenpremie gaat er als eerste af, daarna de loonheffing (loonbelasting plus premies volksverzekeringen) met de 2026-schijven van 35,75, 37,56 en 49,50 procent, en die belasting wordt weer verlaagd door de algemene heffingskorting (tot 3.115 euro) en de arbeidskorting (tot ongeveer 5.685 euro). Vakantiegeld van minimaal 8 procent bouw je apart op, en het bijzonder tarief daarop is een timingkwestie, geen extra belasting. Zo heeft "waarom houd ik zo weinig over" een concreet antwoord.

Wil je het voor je eigen loon zien, reken dan mee met onze bruto-naar-netto-calculator, vergelijk scenario's in de salaris-calculator 2026 en bekijk het jaarplaatje in de belastingcalculator. Dit is uitleg met geverifieerde 2026-cijfers van de Belastingdienst, geen persoonlijk belastingadvies.