Als IB-ondernemer (eenmanszaak, vof, zzp) betaal je geen belasting over je volledige winst: eerst gaan de ondernemersaftrek en de mkb-winstvrijstelling eraf. De zelfstandigenaftrek is in 2026 nog € 1.200 — het slotstuk van een jarenlange afbouw van € 7.280 in 2019; in 2027 resteert € 900. Starters krijgen daarbovenop maximaal drie keer in de eerste vijf jaar de startersaftrek van € 2.123. Voor beide geldt het urencriterium van 1.225 uur per jaar. Daarna gaat over het restant de mkb-winstvrijstelling van 12,7% af — die geldt voor élke IB-ondernemer, ook zonder urencriterium. Deze tool rekent de hele keten door en toont een indicatie van je belastingvoordeel tegen het maximale aftrektarief van 37,56% (2026). Wat je uiteindelijk netto overhoudt van je winst, bereken je met de volledige belastingcalculator; je minimale uurtarief met de zzp-uurtarief-calculator.
De bedragen van 2026
De zelfstandigenaftrek wordt sinds 2020 stapsgewijs afgebouwd: van € 7.280 (2019) via € 3.750 (2023) en € 2.470 (2025) naar € 1.200 in 2026. In 2027 landt hij op het eindniveau van € 900. De startersaftrek bleef in die periode ongewijzigd op € 2.123.
| Aftrekpost | 2026 | Voorwaarde |
|---|---|---|
| Zelfstandigenaftrek | € 1.200 | urencriterium 1.225 uur |
| Startersaftrek | € 2.123 | urencriterium + max 3× in eerste 5 jaar |
| Mkb-winstvrijstelling | 12,7% van winst na ondernemersaftrek | geen — geldt voor elke IB-ondernemer |
| Maximaal aftrektarief | 37,56% | tariefsaanpassing aftrekposten |
Het urencriterium: 1.225 uur
Recht op zelfstandigenaftrek en startersaftrek heb je alleen als je in het kalenderjaar minimaal 1.225 uur aan je onderneming besteedt — omgerekend zo'n 24 uur per week. Alle uren tellen: declarabele uren, maar ook acquisitie, administratie, je website en reistijd. Houd een urenregistratie bij; bij twijfel vraagt de Belastingdienst erom.
Werk je naast je bedrijf in loondienst en ben je géén starter, dan geldt bovendien dat je meer dan de helft van je totale werktijd aan de onderneming moet besteden (grotendeelscriterium). De mkb-winstvrijstelling staat hier los van: die krijg je altijd.
De rekenvolgorde
- Begin met je winst uit onderneming (omzet min zakelijke kosten).
- Trek de zelfstandigenaftrek af (€ 1.200; voor niet-starters maximaal tot de winst — de aftrek kan geen verlies creëren).
- Ben je starter, trek dan ook de startersaftrek af (€ 2.123; mág wel tot een verlies leiden, dat verrekenbaar is).
- Over het restant gaat de mkb-winstvrijstelling van 12,7% af.
- Wat overblijft is je belastbare winst voor box 1; daarover betaal je inkomstenbelasting minus heffingskortingen.
Wat levert het op?
Het belastingvoordeel is de totale verlaging van je belastbare winst maal je belastingtarief. Sinds 2023 geldt de 'tariefsaanpassing aftrekposten': ondernemersaftrek en mkb-winstvrijstelling worden verrekend tegen maximaal het tarief van de tweede schijf — in 2026 is dat 37,56%, ook als je toptarief 49,50% is. De tool gebruikt dat maximum als indicatie; bij een winst die volledig in schijf 1 valt (35,75%) pakt het voordeel iets lager uit.
Vergeet naast de ondernemersaftrek niet de kleinere posten: aftrek voor speur- en ontwikkelingswerk, meewerkaftrek en de oudedagsreserve-opvolgers via lijfrente. En reserveer altijd een deel van je winst voor de inkomstenbelasting en de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw.
Formule
Ondernemersaftrek = zelfstandigenaftrek (€ 1.200) + startersaftrek (€ 2.123, indien van toepassing)Winst na aftrek = winst − ondernemersaftrekMkb-winstvrijstelling = 12,7% × winst na aftrek (alleen over positieve winst)Belastbare winst = winst na aftrek − mkb-winstvrijstellingIndicatief voordeel = (winst − belastbare winst) × 37,56%Voorbeeld: winst € 60.000, urencriterium gehaald, geen starter 60.000 − 1.200 = 58.800 → mkb 12,7% = € 7.468 → belastbaar € 51.332Voorbeelden
- Winst € 60.000, urencriterium gehaald, geen starterZelfstandigenaftrek € 1.200, mkb-vrijstelling € 7.468 → belastbare winst € 51.332; verlaging € 8.668, indicatief voordeel € 3.256
- Starter met € 30.000 winst (urencriterium gehaald)Aftrek € 1.200 + € 2.123, mkb-vrijstelling € 3.388 → belastbare winst € 23.289; verlaging € 6.711, indicatief voordeel € 2.521
- Winst € 60.000, urencriterium níét gehaaldGeen zelfstandigen- of startersaftrek; alleen mkb-vrijstelling € 7.620 → belastbare winst € 52.380, indicatief voordeel € 2.862
- Winst € 90.000, geen starterZelfstandigenaftrek € 1.200, mkb-vrijstelling € 11.278 → belastbare winst € 77.522; verlaging € 12.478, indicatief voordeel € 4.687
Veelgestelde vragen
Hoe hoog is de zelfstandigenaftrek in 2026?
Wie krijgt de startersaftrek?
Wat is de mkb-winstvrijstelling?
Wat is het urencriterium precies?
Tegen welk tarief wordt de aftrek verrekend?
Geldt dit ook voor een bv?
Gerelateerde tools
Bereken welk uurtarief je als zelfstandige moet rekenen om een gewenst netto inkomen over te houden — inclusief kosten, AOV, pensioen en belasting.
Open tool →KVK-inschrijfkosten berekenenBereken de eenmalige kosten voor KVK-inschrijving: €82,25 basis (tarief 2025, jaarlijks geïndexeerd) + eventuele notariskosten voor BV/NV en extra vestigingen.
Open tool →Vennootschapsbelasting berekenenBereken hoeveel vennootschapsbelasting (Vpb) je BV betaalt: 19% tot €200.000 winst, 25,8% daarboven. Met effectief tarief en netto winst.
Open tool →Kilometervergoeding berekenenBereken hoeveel kilometervergoeding je per jaar en per maand krijgt voor woon-werkverkeer of zakelijke ritten, met het onbelaste maximum van € 0,25 per kilometer (2026).
Open tool →Box 3 berekenen 2026Bereken je vermogensrendementsheffing in box 3 voor belastingjaar 2026 (of 2025), inclusief banktegoeden, beleggingen en schulden.
Open tool →Bronnen
Laatst bijgewerkt: 6 juli 2026
